Οι ηθοποιοί Αλίκη Στενού, Δήμητρα Νταντή και Κορίνα Κόκκαλη μιλούν στο All4fun για την παράσταση “Vita Nova” που παρουσιάζεται στο Μπάγκειον σε σκηνοθεσία της Αλίκης Στενού.
Τη φετινή σεζόν ανεβάζετε στο Μπάγκειον το έργο «Vita Nova» Μιλήστε μας γι’αυτό.
Αλίκη Στενού: Το έργο Vita Nova αφηγείται την επομένη μιας απώλειας, μέσα από το βλέμμα, τις σκέψεις και τα συναισθήματα του ανθρώπου που επανεπισκέπτεται το οικογενειακό σπίτι του παρελθόντος και αναμετριέται με την απουσία. Πρόκειται για μια σκηνική σύνθεση λόγου, κίνησης και μουσικής, και αποτελεί site specific παράσταση μιας και ο χώρος του Μπάγκειον και η εγκατάλειψη που χαρακτηρίζει το πανέμορφο αυτό κτήριο αποτέλεσαν βασικό οδηγό της σκηνοθεσίας και σαν να αντανακλούν τον ψυχισμό του ανθρώπου που έχει μείνει μόνος και καλείται να κάνει μια νέα αρχή.
Δήμητρα Ντάντη: Το έργο αφηγείται την επομένη μιας απώλειας, τα μεικτά συναισθήματα και τις σκέψεις που αναδύονται κατά την επίσκεψη στο οικογενειακό σπίτι του παρελθόντος. Ένας άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με τις διαφορετικές φωνές του, τις πολλαπλές νεαρές εκδοχές της μητέρας του αλλά και του ίδιου του εαυτού του. Προσωπικά με συγκινεί αυτή η έννοια της «μετάβασης», το πέρασμα από μια δομημένη σε μια ασύντακτη πραγματικότητα. Πάντα κάτι αλλάζει , κάποιος φεύγει, κάτι χάνεται ή κάτι ξεκινά και έτσι πάντα υπάρχει ένα αίτημα αποχαιρετισμού.
Κορίνα Κόκκαλη: To “Vita Nova” είναι μια εξερεύνηση της ύπαρξης και της ζωής μέσα από το πρίσμα μιας απώλειας και της μοναξιάς που την περιβάλλει. Με βασικά εργαλεία το σώμα μας, τη φωνή και τη μουσική προσκαλούμε τους θεατές στη μέθεξη της μετάβασης εκεί όπου όλα είναι πιθανά, εκεί που η σιωπή συναντά τον ήχο και δεν υπάρχει το πριν, το τώρα και το μετά. Μέσα στον χώρο του Μπάγκειον όπου η μνήμη είναι παντού παρούσα μεταφερόμαστε σε εκείνη την ενδιάμεση κατάσταση.
Ποια ήταν η πρόκληση που είχατε να αντιμετωπίσετε με τους ρόλους σας;
Αλίκη Στενού: Οι ρόλοι από τους οποίους περνάμε είναι δύο διαφορετικοί: από τη μία μεγεθύνουμε τον ψυχισμό του ανθρώπου που πενθεί και γινόμαστε οι διαφορετικές εσωτερικές φωνές του, “αυτά τα άλλα εγώ που του κρατούν παρέα”, και από την άλλη γινόμαστε η παρουσία της μητέρας που έχει φύγει, πολλαπλές νεαρότερες εκδοχές της που συνομιλούν με τον άνθρωπο που βιώνει την απώλεια. Η πρόκληση είναι τόσο στην εναλλαγή αυτών των ρόλων όσο και μέσα σε αυτούς. Η λειτουργία των τριών γυναικών είναι σε μεγάλο βαθμό χορική, και η λειτουργία αυτή από μόνη της είναι απαιτητική. Το κάθε άτομο καλείται να βρίσκεται σε απόλυτη σχέση με τους άλλους αλλά και να αναπτύξει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Επίσης, οι ρόλοι είναι απαιτητικοί τόσο σωματικά όσο και φωνητικά, που σημαίνει ότι χρειάζεται κατάλληλη προετοιμασία και αντοχή από τους ηθοποιούς.
Δήμητρα Ντάντη: Σε αυτό το πρωτότυπο έργου της Αλίκης Στενού και του Simon Gleave, είμαστε όλες οι νεαρές εκδοχές της μητέρας αλλά και σκέψεις του σιωπηλού Νίκου Τουλιάτου, που με τα κρουστά σπάει μόνο τη σιωπή του. Η πρόκληση σε κάθε έργο που προσεγγίζεις είναι να ψάξεις βαθιά μέσα σου και να αναμετρηθείς με τον πυρήνα του, στο συγκεκριμένο, με τις έννοιες τις μετάβασης και της απώλειας.
Κορίνα Κόκκαλη: Είμαστε ένας χορός τριών γυναικών που φέρουμε τις σκέψεις ενός άνδρα ο οποίος συνδιαλέγεται με τη μοναξιά και την απώλεια της μητέρας του. Η αναγωγή μας από αφηγητές της σκέψης ενός ανθρώπου, σε “άλλα” πλάσματα (γινόμαστε σκιές του χώρου, μοίρες, ερινύες ή ό τι μπορεί κάποιος να σκεφτεί από το “αλλού”) ως τη μητέρα που έχει φύγει, είναι μια πρόκληση. Επίσης το κείμενο πολλές φορές έχει λόγο ποιητικό ή φιλοσοφικό, που απαιτεί μια καθαρότητα και αμεσότητα ώστε να επικοινωνηθεί με το κοινό. Βέβαια μέσα από την κίνηση, τη μουσική και τη σύνθεση εικόνων βρίσκουμε μονοπάτια που δημιουργούν σχέσεις και συνθέτουν μια ιστορία.
Ποιο είναι αυτό που θέλετε να περάσετε στο θεατή μέσα από την παράσταση σας;
Αλίκη Στενού: Η παράστασή μας αποτελεί μια πρόσκληση προς το θεατή, μια εξωτερίκευση μιας απόλυτης εσωτερικότητας, μοίρασμα μιας μετάβασης. Μέσα από την επικοινωνία επιδιώκουμε να μαλακώσουμε τα συναισθήματα του πόνου και τελικά να ‘γιορτάσουμε’ όσο μπορούμε τη ζωή. “Όλες οι σοφές κοινωνίες επιτάσσουν και κωδικοποιούν την εξωτερίκευση του πένθους. Δυσφορία στη δική μας κοινωνία, στο βαθμό που αρνείται το πένθος”, γράφει στο Ημερολόγιο Πένθους ο Γάλλος φιλόσοφος Ρολάν Μπάρτ. Μετά την εξωτερίκευση του πένθους νομίζω πως οι ψυχές μαλακώνουν, οι άνθρωποι αισθάνονται λιγότερο μόνοι και ίσως τελικά έτσι να πραγματώνεται μια ένωση μεταξύ των ‘μαρτύρων’ της θεατρικής παράστασης/τελετουργίας.
Δήμητρα Νταντή: «Να είσαι ρομαντικός και να ζεις με τα πουλιά, γιατί τραγουδούν κάθε μέρα και είναι όμορφα, όμορφα. Και η ζωή είναι κι αυτή ένα τραγούδι.»
Κορίνα Κόκκαλη: Θέλουμε να επικοινωνήσουμε τη γιορτή της Μετάβασης. Πρόκειται για μια προσπάθεια ν’ αποδεκτούμε, ν’ αγκαλιάσουμε, να γιορτάσουμε την ίδια τη φύση της ζωής, που περιλαμβάνει τη θνητότητα. Ο Καζαντζάκης έγραψε το “μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή”. Πολλές φορές ξεχνάμε το ενδιάμεσο, την ίδια τη Ζωή. Μέσα από αυτή την παράσταση προσκαλούμε εμάς τους ίδιους και τους άλλους να λέμε Σ’αγαπώ, να γιορτάζουμε τη γέννηση, το “ενδιάμεσο”, τον θάνατο και το “μετά”. Αυτό το μετά είναι που μας βασανίζει. Ας φτιάξουμε λοιπόν αυτό το “μετά” ακόμα και φαντασιακά.
Τι σας τράβηξε στο θέατρο; Υπάρχει κάτι το οποίο θα αλλάζατε σε αυτό;
Αλίκη Στενού: Αυτό το μοίρασμα με τους σιωπηλούς αλλά ιδιαίτερα παρόντες θεατές με τράβηξε στο θέατρο, η ευκαιρία να είμαστε για λίγο μαζί και να μιλάμε με σωματοποιημένο τρόπο για ζητήματα που αφορούν την ύπαρξή μας και δεν έχουμε τις απαντήσεις. Η απενοχοποιημένη χρήση της φαντασίας και η μεγέθυνση της ζωής επί σκηνής είναι για εμένα κινητήριος δύναμη στον χώρο αυτό. Αν θα άλλαζα κάτι; Πολλά πράγματα σε σχέση κυρίως με το πώς έμπρακτα υποστηρίζεται η τέχνη αυτή, τόσο από κρατικούς φορείς όσο και από την ιδιωτική πρωτοβουλία. Το πού κατευθύνονται τα χρήματα, το πώς μοιράζονται οι ευκαιρίες κλπ. Είναι μακρύς ο δρόμος μέχρι να φτάσουμε στο σημείο όπου το θέατρο (αλλά και γενικότερα οι τέχνες) θα αναγνωρίζονται και θα υποστηρίζονται ως βασικό θεμέλιο του πολιτισμού και όχι μόνο ως εμπορικό προϊόν.
Δήμητρα Νταντή: Στο θέατρο με τράβηξε η υπόσχεση της «μαγείας». «Δεν θέλω ρεαλισμό, θέλω μαγεία» όπως λέει η Μπλανς Ντιμπουά, η αγαπημένη μου ηρωίδα του Τενεσί Ουίλιαμς. Πολλά θα άλλαζα στο θέατρο, αλλά ότι και εάν έχει συμβεί η παράσταση κάποια στιγμή ξεκινά.
Κορίνα Κόκκαλη: Προσωπικά μεγάλωσα μέσα στον χώρο του χορού, όπου η μεταμόρφωση, η μεταφορά σ’ έναν άλλο κόσμο και η μαγεία με τράβηξαν από την πρώτη στιγμή. Και το θέατρο έχει αυτά τα στοιχεία, με ένα ακόμα μεγαλύτερο εύρος έκφρασης. Δεν ξέρω τι και αν θα άλλαζα, αλλά σίγουρα θα ήθελα να υπάρχει περισσότερο ανοιχτοσύνη, δημιουργικότητα και σεβασμός σε ανθρώπινο επίπεδο αλλά και ως προς τις συνθήκες εργασίες στην χώρα μας.
Επαγγελματικά σκέφτεστε κάτι άλλο για το μέλλον;
Αλίκη Στενού: Επιθυμία μου αποτελεί να καταπιαστώ στο σχετικά άμεσο μέλλον με την αρχαία τραγωδία, με κείμενα όπως οι Τρωάδες ή η Μήδεια του Ευριπίδη ή η Αντιγόνη του Σοφοκλή, έργα που έχουν στο κέντρο τους ισχυρά αρχέτυπα γυναικών. Προς το παρόν βρίσκομαι σε πρόβες πάνω στις Τρεις Αδελφές του επίσης αγαπημένου Τσέχωφ, μελετώντας τον ρόλο της Μάσα για μια παράσταση που θα ανέβει στο Bios σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τσιάμη. Ταυτόχρονα συνεχίζουμε γυρίσματα με τον Ιωάννη Κωνσταντινίδη για μια ταινία μεγάλου μήκους και είμαστε στην αρχή συναντήσεων για μια θεατρική συνεργασία με τον Μελαχρινό Βελέντζα.
Δήμητρα Νταντή: Προς το παρόν μόνο το τώρα και την παράσταση μας το Vita nova που αποτελεί μια πολύ προσωπική δουλειά.
Κορίνα Κόκκαλη: Ένα κομμάτι που θα ήθελα να εξερευνήσω είναι το κωμικό στοιχείο μέσα από τον χορό και το θέατρο. Πώς μπορούμε να φέρουμε ακόμα περισσότερο το γέλιο στη ζωή μας; Να “ανοίξουμε”, ν ‘ αγαπήσουμε, να διατηρήσουμε το δικο μας “παιδί”, τη δημιουργικότητά μας;
Μαρία Κωνσταντακοπούλου,23/11/23
