24.2 C
Athens
Τρίτη, 21 Μαΐου, 2024

Ο Σταύρος Λίτινας μιλάει στο All4fun

Ο Σταύρος Λίτινας αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς ανθρώπους στον χώρο του flamenco στην Ελλάδα. Με σπουδές στην Ελλάδα και την Ισπανία και με πληθώρα παραστάσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Ιδρυτής από το 1992 της σχολής Arroyo Nuevo έφερε μια νέα πνοή στα θεατρικά δρώμενα συνδυάζοντας χορό με θέατρό. Έχει ασχοληθεί με την σκηνοθεσία, την κινησιολογία, την σκηνογραφία αλλά η μεγάλη του αγάπη παραμένει ο χορός.

Φέτος τον συναντάμε σε δύο παραστάσεις: στην “Δεσποινίς Τζούλια” στο θέατρο Άνεσις και στο “Κουαρτέτο” στην σκηνή του Arroyo Nyevo όπου μαζί την Έυα Παρασκευοπούλου δημιουργούν έναν συναρπαστικό κόσμο. Με αφορμή την παράσταση “Δεσποινίς Τζούλια” αλλά και την βράβευσή του από το Αθηνόραμα με το 2ο βραβείο σκηνογραφίας για την παράσταση “Έγκλημα και τιμωρία” μας μίλησε σε μία πολυ ενδιαφέρουσα συνέντευξη.
-Πως ξεκινήσατε; Στο βιογραφικό σας γράφει ότι ξεκινήσατε το 1980 με παραδοσιακούς χορούς. Μικρότερος δεν είχατε κάποια τέτοια ανησυχία ή ήρθε αργότερα ως εσωτερική ανάγκη; (Έχετε και τον κατάλληλο σωματότυπο.)
Ξεκίνησα χορό σε ηλικία 10 ετών. Μεγάλωσα σε μια τυπικά αυστηρή οικογένεια και η διέξοδος μου προς το χορό ήταν σημαντική.
-Ξεκινήσατε λοιπόν το 1980 με παραδοσιακούς χορούς στο Λύκειο των Ελληνίδων. Αν και το φλαμένγκο θεωρείται επίσης παραδοσιακός χορός (με την ευρεία έννοια), τί μεσολάβησε ή τί σας ενέπνευσε να κάνετε αυτή τη στροφή, 8-9 χρόνια μετά;  Πως μπήκε το φλαμένγκο στη ζωή σας;
Μέσα από τον ελληνικό χορό έμαθα να είμαι μέλος ενός συνόλου, να συνυπάρχω και να συντονίζομαι με μια ομάδα, διαμόρφωσα δηλαδή μια ομαδική ταυτότητα. Με τα χρόνια αισθάνθηκα την ανάγκη να ορίσω τον εαυτό μου, ως άτομο, μέσα στο σύνολο και αναζήτησα κάτι πιο προσωπικό όπως το flamenco, όχι από εγωισμό αλλά από μια διάθεση απελευθερωτική. Οι δημιουργικές σχέσεις φυσικά που αναπτύσσεις με τους συνεργάτες σου πάντα υπάρχουν, δεν είσαι ποτέ μόνος. Το flamenco μπήκε στη ζωή μου όταν είδα μια παράσταση. Δεν κοιμήθηκα εκείνο το βράδυ.
-Τί σημαίνει για σας χορός και τί θέατρο;
Ο χορός είναι για μένα μια εκφραστική διέξοδος, μη λεκτική, μια φυγή! Το θέατρο, αν και από μικρός ήμουν πολύ θεατρόφιλος, μπήκε πολύ αργότερα στη ζωή μου στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναζήτησης νέων εκφραστικών μέσων. Ο χορός στοχεύει κυρίως στις αισθήσεις ενώ το θέατρο, με κάποιες φυσικά εξαιρέσεις, στο μυαλό. Αν και η σχέση μου με το χορό είναι άρρηκτη, το θεατρικό κείμενο και ο κόσμος των ιδεών που φέρει, είναι ένα πεδίο μαγνητικό.
-Αποζητάτε την κίνηση ή την υποκριτική ή έναν συνδυασμό των δύο;  Ήδη σας είδαμε να ερμηνεύετε κυριολεκτικά κινησιολογικά χωρίς να αρθρώσετε ούτε μία λέξη.
Η σωματική γλώσσα είναι πιο ειλικρινής. Το σώμα δεν ψεύδεται. Η κίνηση με την ευρύτερη έννοια, είτε ως ανάγκη είτε ως αντίδραση, είναι αυτό που με έλκει. Ζούμε σε μια εποχή που στοχεύει στη σωματική απονεύρωση, ως απαραίτητη προϋπόθεση, για την επίτευξη απώτερων στόχων. Δεν πρέπει να το ξεχνάμε αυτό.
-Σας εμπνέει ο χορός;  Τί σας εμπνέει για να χορέψετε;  Θα θέλατε να εμπνεύσετε εσείς κάποιους άλλους με το χορό σας;
Ο χορός είναι για μένα μέσο διασκέδασης αλλά και μέσο επικοινωνίας. Ως μέσο διασκέδασης τον αντιλαμβάνομαι μόνο ομαδικά. Δεν χορεύω ποτέ ατομικά. Ως μέσο επικοινωνίας τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Πριν εμπλακώ με κάτι περνώ από ένα στάδιο εσωτερικής αξιολόγησης όπου θέτω στον εαυτό μου πολλά και ποικίλα ερωτήματα. Όταν, και αν, αυτά απαντηθούν τότε εδραιώνεται μέσα μου το θέμα για το οποίο θέλω να μιλήσω. Μετά αρχίζω να αναζητώ τον καλύτερο δρόμο για να μπορέσω να επικοινωνήσω, με τα δικά μου πάντα εργαλεία, αυτό που με απασχολεί. Σε αυτό το πλαίσιο δε έχω πρόβλημα να λειτουργήσω ατομικά, ομαδικά, ως χορογράφος ή/και ως χορευτής, αρκεί να μπορέσω να προσεγγίσω το επιθυμητό. Όταν η επικοινωνία επιτυγχάνεται νιώθω μεγάλη ικανοποίηση καθώς αυτό τροφοδοτεί και δικαιώνει την αρχική μου υπόθεση. Αν ο βαθμός επικοινωνίας είναι μεγάλος η πιθανότητα να επηρεάσεις ή να εμπνεύσεις κάποιον μεγαλώνει, αλλά αυτό καθεαυτό είναι έξω από τους στόχους μου.
-Πώς/Τί νοιώθετε όταν ερμηνεύετε κάτι;
Σαν αφηγητής. Είμαι ανοικτός προς τον/τους συμπαίκτες μου και προσπαθώ να έχω απόλυτο έλεγχο αυτού που συμβαίνει την κάθε στιγμή. Δεν χάνομαι μέσα στο ρόλο αλλά αντίθετα βρίσκομαι σε κατάσταση εγρήγορσης ώστε να είμαι σε θέση να παρουσιάσω στο παρόν, όλες τις δράσεις και τις αντιδράσεις του θεατρικού προσώπου, όπως αυτές έχουν προαποφασιστεί σκηνοθετικά. Αυτό με βοηθά και στην αντιμετώπιση μικροσυμβάντων-εκπλήξεων που έχει κάθε ζωντανή παρουσίαση.
-Έχετε χορέψει κάποιο άλλο είδος χορού (εκτός των Ελληνικών και των Λατινικών-Ισπανικών);  Θα θέλατε να χορέψετε κάποιο άλλο είδος χορού; 
Μου αρέσουν κυρίως οι λαϊκοί χοροί και λιγότερο αυτοί των σαλονιών. Θέλω πάντα η κίνηση να είναι φυσική/ανθρώπινη και να υπάρχει με κάποιο τρόπο γείωση. Όταν ένας χορός ξεφεύγει από αυτό το πλαίσιο με έλκει μόνο ως θέαμα.
-Χορογραφείτε κιόλας, δεν χορεύετε απλά.  Είναι πιο εύκολο εσωτερικά-ψυχικά να χορογραφείτε ή να χορεύετε;  Θα θέλατε να χορογραφήσετε κάποιο άλλο μουσικό είδος;
Είναι δυο τελείως διαφορετικά πράγματα. Ως χορογράφος χρησιμοποιώ το χορό για να μιλήσω, να πω κάτι που με απασχολεί. Αυτό που με προβληματίζει να το μοιραστώ. Αναλύω, συνθέτω, δομώ και αποδομώ, περιγράφω, επεξηγώ… Όταν ασχολούμαι με ένα θεατρικό έργο τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο καθώς προβάλει ως ζητούμενο η ανασύσταση των εννοιών που το έργο πραγματεύεται. Είναι άλλου τύπου συγκίνηση από αυτή που βιώνει ο χορευτής και απαιτεί άλλα εφόδια. Δεν ξέρω αν θέλω να χορογραφήσω άλλο μουσικό είδος. Αν αυτό προκύψει ως ανάγκη μπορεί και να το προσπαθήσω. Η αφετηρία σε κάθε μου επιλογή είναι «τι θέλω να πω» και μετά αν αυτό έχει κάποιο λόγο ύπαρξης.
-Στο “Δεσποινίς Τζούλια” ερμηνεύετε κάποια σκηνή με την Εύα Παρασκευοπούλου ημίγυμνη.  Σας δημιούργησε αυτό κάποιο πρόβλημα; Σας έφερε σε δύσκολη θέση. Ακούσατε αρνητικά σχόλια; (Προσωπικά δεν τη βρήκα καθόλου προκλητική.  Από τις ελάχιστες φορές που το γυμνό πέρασε τελείως “αδιάφορα” στη σκηνή.) Γενικά, σας αρέσει να πειραματίζεστε ή/και  να προκαλείτε;
Η συμπαίκτης μου ντύνεται τη γυμνότητά της για να παρουσιάσει, να εκθέσει την έκπτωση και τον διασυρμό της ηρωίδας του συγγραφέα. Ο βαθύτερος αντικειμενικός σκοπός μιας τόσο σκληρής σκηνής είναι να διευκολύνει το θεατή να μορφώσει γνώμη για το συμβάν και να αντιδράσει, να πάρει θέση, απέναντί του. Μου αρέσει να πειραματίζομαι γιατί σε επίπεδο συνθετικό βαριέμαι την επανάληψη. Δεν προκαλώ ποτέ χωρίς λόγο.
-Έχετε κυριολεκτικά δημιουργήσει ένα χορευτικό εργαστήριο (όπως χαρακτηριστικά το αποκαλείτε στο site σας), το “Arroyo Nuevo”, που θεωρείται από τα πιο καλόγουστα αρχιτεκτονικά, μάλιστα.  Τί σημαίνει για έναν καλλιτέχνη να έχει το δικό του προσωπικό χώρο δημιουργίας και μάλιστα “πολυχώρο” συνάντησης  σπουδαίων καλλιτεχνών;
Ασφάλεια, αν και κάτι τέτοιο ακούγεται ειρωνικό στις μέρες μας. Όταν δουλεύεις σε δικό σου χώρο ορίζεις εσύ τις συνθήκες και αναλαμβάνεις πλήρως την ευθύνη για το αποτέλεσμα.
-Πρόσφατα βραβευτήκατε από τα θεατρικά βραβεία του Αθηνοράματος με το 2ο βραβείο σκηνογραφίας. Σας απασχολούν οι βραβεύσεις σαν διαδικασία;
Η αισθητική αλλά κυρίως η λειτουργία ενός χώρου είναι για μένα έννοιες καθοριστικής σημασίας όταν καλούμαι να σχεδιάσω ένα χώρο. Η σκηνογραφία δεν ήταν ποτέ μέσα στις προσδοκίες μου. Προέκυψε σταδιακά από την ανάγκη διαμόρφωσης του σκηνικού χώρου στις χορευτικές παραστάσεις που σκηνοθετώ. Είναι τιμή να παίρνεις ένα βραβείο αλλά μέχρι εκεί… Δεν με απασχολούν οι βραβεύσεις και δεν μου αλλάζουν τα σχέδια μου.
-Το περιμένατε το βραβείο; Το θέλατε σαν μια επιβράβευση της εξαιρετικής δουλείας που κάνατε τόσο στο “Έγκλημα και τιμωρία” όσο και παλιότερα στις ”Βάκχες”;
Δεν ξεκινώ με αφετηρία μια βράβευση και δεν έχω τέτοιου τύπου προσδοκίες. Όταν συνεργάζομαι με ένα σκηνοθέτη προσπαθώ να μπω στο μυαλό του και να καταλάβω τι ακριβώς θέλει να δημιουργήσει. Μόνο έτσι μπορώ να δώσω λύσεις συμβατές με το όραμά του. Όταν αυτό πετυχαίνει είναι για μένα η μεγαλύτερη επιβράβευση καθώς δεν πιστεύω ότι η επιτυχία μιας παράστασης, είναι απαραίτητα συνυφασμένη με την εμπορικότητά της.
-Ξεκινήσατε με σπουδές αρχιτέκτονα μηχανικού στο Ε.Μ.Π, αργότερα ασχοληθήκατε με τον χορό, ανοίξατε την δική σας σχολή οπού διδάσκετε κιόλας και τα τελευταία χρόνια έχει μπει στην ζωή σας και η σκηνογραφία-ενδυματολογία. 
Συγκεντρωτικός και ανασφαλής ή πολυπράγμων;
Δεν είναι ακριβώς έτσι. Ο χορός προϋπάρχει στη ζωή μου. Σε ηλικία 22 χρονών, ένα χρόνο πριν τη διπλωματική μου εργασία άνοιξα τη σχολή που έχω σήμερα. Με την Αρχιτεκτονική δεν έπαψα ποτέ να ασχολούμαι. Η οικοδομή μου αρέσει όσο και ο χορός. “Χορεύω αρχιτεκτονώντας και αρχιτεκτονώ χορεύοντας” είπε κάποτε μια συνεργάτης μου που κάναμε μαζί ένα αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Είναι μια επιστήμη που αγαπώ και υπηρετώ με τον οποιοδήποτε τρόπο. Μια επιστήμη που σου διαμορφώνει την οπτική σου απέναντι στα πράγματα. Η σκηνογραφία, όταν διέπεται από λειτουργικές αρχές, είναι για μένα υποσύνολο της. Λατρεύω την ομαδική εργασία γι αυτό και αγαπώ τόσο πολύ το θέατρο. Συγκεντρωτικά λειτουργώ μόνο κατά περίπτωση ή κατ’ ανάγκη. Δεν είμαι ανασφαλής. Μάλλον, υπέρ το δέον, τολμηρός. Επιχειρώ πράγματα, αναλαμβάνω και απολαμβάνω τις συνέπειες των πράξεων μου. 
-Τα επόμενα σχέδιά σας τί περιλαμβάνουν;
Ασχολούμαι με το έργο ενός σπουδαίου γερμανού συγγραφέα. Θα σας ενημερώσω το συντομότερο. Σας ευχαριστώ!
& Αναλυτικές πληροφορίες για την παράσταση “Δεσποινίς Τζούλια” ακολουθούν στον σχετικό σύνδεσμο:http://www.all4fun.gr/fun/theater/13442–4-.html
και για την παράσταση “Κουαρτέτο” :http://www.all4fun.gr/fun/theater/13733–arroyo-nuevo.html
Της Βικτώριας Πέππα, 14/11/16

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Σχετικά Άρθρα

Τελευταία Άρθρα