Με αφορμή την παράσταση «Το παιχνίδι της Χαράς», θελήσαμε μιλήσουμε με την δημιουργό της, την Χριστίνα Κουλουμπή, την ηλιαχτίδα του ελληνικού παιδικού θεάτρου, που τόσο με την λάμψη της και το χαμόγελο της μας παραπέμπουν σε ηλιαχτίδα, όσο και η πρωταγωνίστρια του έργου η Πολυάννα.
Πόσο όμορφο αλλά και πόσο δύσκολο ήταν να ζωντανέψει η αγαπημένη σας ηρωίδα επί σκηνής? Τι σας δυσκόλεψε περισσότερο?
Χριστίνα Κουλουμπή: Ευτυχία! Ήταν μεγάλη πρόκληση να μεταφέρουμε στο θέατρο το συγκεκριμένο διαχρονικό αριστούργημα της Αμερικάνικης λογοτεχνίας “η Πολυάννα και το παιχνίδι της χαρά”! Στάθηκε ένα βιβλίο καθοριστικό για εμένα όταν ήμουν παιδί, είχα ταυτιστεί απόλυτα με το αισιόδοξο αυτό κορίτσι !
Πρώτο μέλημα, το κείμενο! Ζήτησα από την μανούλα μου, την “Κάρμεν των παιδιών” να φτιάξει το θεατρικό κείμενο πάνω στο οποίο θα βασιζόταν η παράστασή μας, και εκείνη ανταποκρίθηκε, με απόλυτο σεβασμό προς την αρχική συγγραφέα Ελέανορ Πόρτερ!
Από την στιγμή που είχαμε το κατάλληλο θεατρικό κείμενο η δυσκολία μας ήταν να βρούμε την ηθοποιό που θα μπορούσε να ενσαρκώσει το μοναδικό αυτό πλάσμα! Εμπιστευθήκαμε την αγαπημένη Κωσταντίνα Λιναρδάτου που διαθέτει άφθονη την αθωότητα, την καλοσύνη, τον αυθορμητισμό που απαιτεί ο συγκεκριμένος χαρακτήρας! Η Κωνσταντίνα έχει κάτι που δεν βρίσκεις εύκολα! Φαίνεται πολύ μικρή στην ηλικία και διαθέτει μια ευστροφία και σκηνική εμπειρία που διευκολύνει την συνεργασία μας! Έχει παίξει σε αρκετές παραστάσεις μας στο παρελθόν, οπότε νιώθαμε ότι “μιλάμε την ίδια γλώσσα!” ’Ήταν μια απόλαυση να ψάχνω μαζί της τα ”κουμπιά της λατρεμένης μου ηρωίδας! Το ότι ήμουν και σκηνοθέτης στην συγκεκριμένη παράσταση (μαζί με την λατρεμένη Κάρμεν), μου χάρισε μια χαρούμενη ευθύνη που αντάξια της ,δεν υπάρχει!
Τι συμβολίζει η Πολυάννα στη δική της εποχή και τι συμβολίζει στην σημερινή εποχή?
Χριστίνα Κουλουμπή: Η Πολυάννα είναι ένα πλάσμα μαγικό σαν το ουράνιο τόξο μετά την βροχή! Το συγκεκριμένο βιβλίο εκδόθηκε το 1913, κατά την διάρκεια της Προοδευτικής Εποχής στις ΗΠΑ! Ήταν μια περίοδος έντονων κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, βιομηχανικής ανάπτυξης αλλά και ηθικής αναζήτησης που βρήκε στο πρόσωπο της Πολυάννας την ελπίδα! Για εμένα αυτή η ελπίδα είναι ανάγκη όλων μας, διαχρονικά! Σήμερα, μέσα από την αισιοδοξία και την θετική διάθεση καλούμαστε, να ανταπεξέλθουμε στις δύσκολες στιγμές, σε μια κοινωνία που τα πάντα μεγεθύνονται…. Είναι ένα από τα πιο σημαντικά όπλα της συναισθηματικής μας φαρέτρας! Πιστεύω ότι είναι αναγκαία η γνωριμία μας με την Πολυάννα, το παιχνίδι της χαράς κρύβει το μυστικό της ευτυχίας! Ψάξε το καλό σε ότι κι αν συμβεί! Αυτό είναι το μήνυμα του πολύτιμου αυτού έργου!
Στις δύσκολες στιγμές αξίζει να παίζουμε το παιχνίδι της χαράς?
Χριστίνα Κουλουμπή: Οι δύσκολες στιγμές υπάρχουν, και δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια… το θέμα είναι τι κάνουμε για να προχωράμε στην ζωή μας, όσον καιρό μας δίνεται αυτό το δώρο … Προσωπικά νιώθω ότι με βοηθά να ψάχνω το φως ακόμα και όταν όλα γύρω σκοτεινιάζουν… Ήθελα να ανεβάσουμε την συγκεκριμένη παράσταση επειδή μεταφέρει αυτό το σωτήριο μήνυμα. Αξίζει να μοιραστούμε το μυστικό αυτό με χιλιάδες ανθρώπους κάθε ηλικίας! Το έργο αυτό δίνει έμπνευση για μια όμορφη ζωή!
Γιατί λείπει από τα σημερινά παιδιά η ανοιχτή καρδιά και το χαμόγελο της Πολυάννας?
Χριστίνα Κουλουμπή: Τα παιδιά χρειάζονται ένα φωτεινό παράδειγμα στο περιβάλλον τους. Πιστεύω στην δύναμη της οικογένειας και του σχολείου. Καθοριστικά τα ερεθίσματα και οι επιρροές! Η τέχνη, ο αθλητισμός και η μάθηση χέρι χέρι, διαμορφώνουν χαρακτήρα και προσωπικότητα! Η αγκαλιά, η αγάπη, η επικοινωνία δίνουν στα παιδιά την ασφάλεια που χρειάζονται για να ανθίσουν!
Η μικρή Πολυάννα έχασε τους γονείς της νωρίς αλλά ο πατέρας της είχε προλάβει να της εμφυσήσει αυτή την αισιοδοξία και το χαμόγελο που -σίγουρα- είναι μεταδοτικό μέσα από ένα παιχνίδι του μυαλού, της σκέψης, μέσα από το παιχνίδι της χαράς! Ενδιαφέρεται για τους συνανθρώπους της και επιθυμεί την σύνδεση μαζί τους! Επικοινωνεί, προσφέρει γενναιόδωρα την καλή της διάθεση και σκορπά χαρά στο πέρασμα της!
Αντίθετα η πλειοψηφία των παιδιών σήμερα, μεγαλώνουν δύσκολα. Βουτηγμένα στον υπολογιστή, στο κινητό, κλεισμένα αρκετές φορές στο σπίτι, φορτωμένα με έγνοιες και τις προσδοκίες των κηδεμόνων τους δυσανάλογες, παραφουσκωμένες…. Όλοι, επικεντρωνόμαστε στην απόκτηση υλικών αγαθών κι απομακρυνόμαστε από την απλή μας φύση!
Ήταν δύσκολη η προσέγγιση και η εναρμόνιση σε εκείνη την εποχή, σκηνικά, κουστούμια και μουσική?
Χριστίνα Κουλουμπή : Δεν ήταν δύσκολη, ίσα ίσα για εμένα ήταν “βούτυρο στο ψωμί μου” Με ενθουσίασε επειδή η ιστορία μας διαδραματίζεται σε μια εποχή πιο σύγχρονη από την θεματολογία που αποτυπώνει η δουλειά μου συνήθως! Έμπνευση μου το παραδοσιακό ρούχο του Αμερικάνου το 1900-1913 αλλά απελευθερώθηκα από το κλασικό ύφος αφού χρησιμοποίησα τζιν, μπαλώματα, πολύχρωμα καρό και λουλουδάτα υφάσματα! Φιόγκοι, κουμπιά όλων των μεγεθών, δαντέλλες, βολάν, τσέπες συμπλήρωσαν τους αγαπημένους μου ήρωες και το χιούμορ κυρίαρχο στον τρόπο που προσεγγίζω το ένδυμα του κάθε ρόλου! Με ενδιαφέρουν οι αντιθέσεις και οι αρμονίες που αναδεικνύονται ανάγλυφα μέσα στην παράσταση! Πιστεύω απόλυτα ότι τα κοστούμια φωτίζουν την θεατρική δράση του ηθοποιού, που είναι σύμφυτη με την σκηνοθεσία και την κινησιολογία! Αλλιώς κινείται ο ηθοποιός με μια μακριά φούστα που σέρνεται με ουρά, και αλλιώς με μια άνετη παντελονόφορμα!
Υπήρξε ταύτιση με την ηρωίδα και πόσο σας επηρέασε?
Χριστίνα Κουλουμπή: Απόλυτα! Αισθάνομαι πολλές φορές την Πολυάννα μέσα μου, ενθουσιάζομαι με τα πιο απλά πράγματα, και με συναντά το χαμόγελο χωρίς σκέψη, αυτόματα, έτσι, χωρίς να το σκεφθώ! Είναι ο τρόπος μου να αντιμετωπίζω τις δυσκολίες, τις αναποδιές και τα επαναλαμβανόμενα λάθη μου! Είναι σαν να επιδιώκω συμφιλίωση με τα στραβά και τα ανάποδα που μπορεί να συμβαίνουν αλλά επιλέγω να τα αφήσω πίσω μου όχι από ελαφρομυαλιά αλλά από κατανόηση!
Έχετε παρατηρήσει αλλαγές στο παιδικό κοινό τόσα χρόνια που ασχολείστε με το παιδικό θέατρο?
Χριστίνα Κουλουμπή: Προχωρά η ζωή, μαζί κι εμείς! Δεν μένουμε στάσιμοι !Αλλάζουμε! Δέν μπορώ να συγκρίνω !Το σίγουρο είναι ότι τα παιδιά και οι κηδεμόνες τους είναι περισσότερο ενημερωμένοι, βουτηγμένοι στην τεχνολογία και αυτό εμπεριέχει πολλά πλεονεκτήματα αλλά και κινδύνους….. Διαπίστωση μου, είναι μαγικό το ότι το θέατρο όπως και η τέχνη του βιβλίου εξακολουθεί να συγκινεί διαχρονικά παρόλη την δεδομένη εξέλιξη της κοινωνίας. Η ζωντάνια της επαφής του κοινού με τους καλλιτέχνες είναι αναντικατάστατη!
Βέβαια η διάσπαση προσοχής που έχουμε όλοι, μικροί και μεγάλοι καραδοκεί… Έχουμε στην τσέπη το κινητό και αρκετές φορές προδίδουμε την δύναμη του “τώρα” μας…. Η ευθύνη όλων όσων καταπιανόμαστε με το θέατρο γενικά αλλά και ιδιαίτερα με το θέατρο για παιδιά είναι τεράστια!
Η παιδική μας σκηνή, η παιδική σκηνή Κάρμεν Ρουγγέρη και όλοι μας οι συνεργάτες, μαζί, βάζουμε τον καλύτερο εαυτό μας καθημερινά, κοντά στο κοινό που μας τιμά και μας αγαπά! Δημιουργοί και θεατές βάζουμε το λιθαράκι μας για έναν ομορφότερο κόσμο!
Ποιο συναίσθημα σας κατακλύζει κάθε φορά που παίζετε σε γεμάτο θέατρο από μικρούς και μεγάλους θεατές;
Χριστίνα Κουλουμπή: Είναι ευτυχία, νιώθω ευγνωμοσύνη ,είναι μοίρασμα! Αυτό που κάνουμε έχει ανταπόκριση κι είναι σημαντικό που συγκινούν οι παραστάσεις μας, υπάρχει νόημα σε αυτή την αμφίδρομη σχέση με τους μικρούς και μεγαλύτερους θεατές μας!
Ολοκληρώνοντας την προετοιμασία της παράστασης και λίγο πριν ανοίξει η αυλαία, υπάρχει κάτι που σας αγχώνει μήπως δεν έχει την αποδοχή από το κοινό που εσείς περιμένετε?
Χριστίνα Κουλουμπή: Πάντα υπάρχει αγωνία για το αποτέλεσμα πριν ξεκινήσει η παράσταση. Είναι ένας δημιουργικός αγώνας καθημερινός, που επιλέγω -βάζοντας θετικό πρόσημο- να τον μετατρέπω σε ενθουσιασμό!! Χρειάζεται να προσφέρουμε τον καλύτερο μας εαυτό για να φέρουμε το ποθούμενο αποτέλεσμα και να αισθανόμαστε το υπέροχο κοινό μας να αντιδρά ,να συγκινείται γελά, να μαθαίνει, να ψυχαγωγείται! Είμαστε τυχεροί, η επικοινωνία με τα παιδιά κρύβει μεγάλη ευτυχία!
Οι κριτικές σας επηρεάζουν, μπορείτε να διαφοροποιήσετε κάτι στην παράσταση λόγω των κριτικών που θα δεχθείτε?
Χριστίνα Κουλουμπή: Είναι πάντα ευπρόσδεκτη η καλόπιστη κριτική που έχει γνώμονα την αγάπη για το θέατρο και το παιδί! Υπάρχει απόλυτος σεβασμός στην διαφορετική γνώμη, στόχος μας πάντα να γινόμαστε καλύτεροι!
Υπάρχουν όρια στην σημερινή μας εποχή στο θεατρικό κοινό σήμερα?
Χριστίνα Κουλουμπή: Εννοείται ότι υπάρχουν αδιαπραγμάτευτα όρια ανάμεσα στο κοινό ,την παράσταση και τους συντελεστές της! Όλοι γνωρίζουμε, (κι άν όχι πρέπει να το μάθουμε )ότι η ψυχαγωγία που προσφέρει το θέατρο επιβάλλει σεβασμό και από τις δυο πλευρές! Απαγορεύεται το φαγητό στην αίθουσα, όπως και η χρήση κινητού! Οι ηθοποιοί ,δίνουν όλο τους τον εαυτό παίζοντας ,χαλάμε την ιερή τελετουργία της παράστασης και χάνουμε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουμε ζωντανά έτσι όπως μόνο το θέατρο μας προσφέρει!
Του Νίκου Σύρου, 5/2/2026
