1. H παράσταση αναφέρεται στην πανδημία που βιώσαμε όλοι έξι χρόνια πριν. Πόσο σας απασχόλησε η έννοια της προστασίας τότε– και πότε αυτή μετατρέπεται σε απειλή; Τι θέλετε να δείξετε με λίγα λόγια, μέσω του έργου, που επιλέξατε να σκηνοθετήσετε;
Η πανδημία έσκασε στην ζωή μου, όπως κι σε όλους μας, σαν βόμβα! Ήμουν σε πολύ καλή περίοδο της ζωής μου και μέσα σε λίγες μέρες μπήκα σε ένα σκοτεινό τούνελ από το οποίο καθυστέρησα να βγω. Έχασα πολλούς ανθρώπους που γνώριζα. Έφυγαν από την ζωή κάποιοι κι άλλοι από την ζωή μου. Ήταν με μια μεγάλης διάρκειας περίοδος αναμόρφωσης. Η έννοια της προστασίας ή της αδυναμίας προστασίας από τον «αόρατο εχθρό» και τα συνεπακόλουθα του με απασχόλησαν έντονα εκείνο το διάστημα αλλά και στην συνέχεια! Αυτό όμως που πυροδότησε την επιθυμία μου να θελήσω να σκηνοθετήσω το συγκεκριμένο έργο ήταν το γεγονός ότι το έργο αναφέρεται σε όλα αυτά μέσα από ένα φίλτρο υποκειμενικότητας και διαφορετικής πρόσληψης της εμπειρίας του ενός ατόμου από τον διπλανό του. Την πανδημία την ζήσαμε όλοι πολύ διαφορετικά παρά το ότι μοιάζει να είχαμε όλοι κοινή εμπειρία! Καταλάβαμε ανισότητες, καταλάβαμε ατομικές προκαταλήψεις, πού στέκεται ο φίλος μας, ο γονιός μας ή εμείς οι ίδιοι! Θελήσαμε να σωθούμε ατομικά και όχι συλλογικά ψάχνοντας την «ευκαιρία μέσα στον όλεθρο».
2. · Πόσο σας άλλαξε – προσωπικά και καλλιτεχνικά – η εμπειρία της πανδημίας;
Με άλλαξε πολύ. Μπορώ εύκολα να χωρίσω την ζωή μου σε δύο περιόδους: πριν και μετά την πανδημία. Πιστεύω ότι αυτό που με συγκλόνισε περισσότερο είναι το πώς οι άνθρωποι ξεχνούν επιλεκτικά πράγματα προκειμένου να προσαρμοστούν στην νέα πραγματικότητα. Με τάραζε η απουσία μνήμης κάποιων δεδομένων, κάποιων αξιών. Αντικαταστάθηκαν πολλές πλευρές της ζωής μας από μια ταχύτητα και μια κατάφορη αδιαφορία για το τι συνέπειες θα έχουν κάποιες επιλογές στο άμεσο ή πιο μακρινό μέλλον. Έγιναν όλα ένα δυσβάσταχτο «ό,τι φάμε και ό,τι πιούμε τώρα!». Και φυσικά αυτό έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης πολιτικά από την κυβέρνηση, που είναι ίδια από τότε. Δεν είναι τυχαίο πιστεύω ότι με τόσα σκάνδαλα η συγκεκριμένη κυβέρνηση δεν πέφτει. Εξαργυρώνει ακόμη την πρώτη διαχείριση την περίοδο της πανδημίας.
3. · Υπάρχει κάτι από τον εαυτό σας που αναγνωρίζετε στους χαρακτήρες του έργου;
Υπάρχει σαν ανάμνηση περισσότερο σε μια εφηβική εκδοχή του εαυτού μου, ο ρόλος της κόρης. Η αίσθηση της έφηβης Δήμητρας όπως της έφηβης «κόρης» στο έργο, ότι μπορεί να «σωθεί» από έναν έρωτα ή εν γένει από κάποιον άλλο. Αυτή η ηρωίδα με συγκινεί γιατί ενώ έχει όλη την δύναμη, τη φόρα, τη φρεσκάδα και όλη την ομορφιά και καλοσύνη του κόσμου, όπως τα περισσότερα κορίτσια και αγόρια στα δεκαεννιά τους χρόνια, νιώθει ελάχιστη, ανήμπορη και ότι χρίζει σωτηρίας. Και φυσικά αυτό φέρνει ολέθρια αποτελέσματα. Πιστεύω ότι στην Ελλάδα ειδικά και στην σχέση μας με την θρησκεία, η έννοια της σωτηρίας μας έχει καλλιεργήσει πολλά προβλήματα και νοσηρές συμπεριφορές.
4. Τι σημαίνει για εσάς η επιστροφή σε ένα έργο που μιλά για απομόνωση, σε μια εποχή που διψά για σύνδεση;
Δεν πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε περίοδο σύνδεσης. Πιστεύω ότι η απομόνωση μας είναι κατάφορη στο στάδιο αυτό. Δεν βοηθά τίποτα. Οι οθόνες, το πώς αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τον άλλον μέσα από διαδικτυακές συνομιλίες ή δημοσιεύσεις. Στην παράσταση υπάρχουν πολλές οθόνες συγκεντρωμένες σε ένα σημείο. Δεν τις κρατούν οι ήρωες στα χέρια τους και αυτό ήταν συνειδητή επιλογή. Για να κοιτούν όλοι εκεί, όπου κι αν βρίσκονται. Φυσικά και υπάρχει δίψα για σύνδεση, δεν πιστεύω ότι στην περιορισμένη χρονικά ύπαρξη των οθονών στην ζωή μας, στην πρόσφατη ιστορία μας, έχουμε προλάβει να σακατευτούμε τόσο κατάφορα. Θέλω να πιστεύω ότι θα το ξαναβρούμε. Σίγουρα μέσω της επανακατοίκησης του Δημόσιου Χώρου αλλά και με προσωπική δουλειά. Να μάθουμε να διαφωνούμε ξανά από κοντά. Να μάθουμε ξανά την αδεξιότητα της ανθρώπινης επαφής.
5. Ποια είναι η μικρή σας καθημερινή τελετουργία που σας επαναφέρει στον εαυτό σας όταν χρειάζεται;
Το περπάτημα. Καμιά φορά και το τρέξιμο αλλά κυρίως το περπάτημα και η ζωγραφική. Το περπάτημα με βοηθάει στα αλήθεια περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη τελετουργία έχω δοκιμάσει. Χωρίς μουσική στα αυτιά!
Η Δήμητρα Δερμιτζάκη μιλάει στο All4fun με αφορμή την παράσταση “Οι Βελόνες της Νεραντζιάς”
