H ερμηνεία του Γιώργου Παπαπαύλου την περασμένη σεζόν στην παράσταση “Δύο πορτοκάλια για τα Χριστούγεννα” του Κωνσταντίνου Μάρκελλου ήταν μία από τις πιο χαρακτηριστικές! Επιβραβεύθηκε μάλιστα και από το κοινό του All4fun με βραβείο αντρικής ερμηνείας.
Ο χαρισματικός καλλιτέχνης πρωταγωνιστεί και πάλι σ’ ένα νέο ελληνικό έργο (Ο αρχιτέκτων της Φώφης Τρέζου) και μίλησε στο All4fun για τη συγκεκριμένη συνεργασία και το τι πρόκειται να δούμε στη σκηνή.
Μια νέα συνεργασία με τη Ζωή Ξανθοπούλου στο Θέατρο 104. Kι ένα εντελώς νέο έργο. Πώς έφτασε στα χέρια σας;
Διάβασα πρώτη φορά το έργο αυτό όταν σπούδαζα ακόμη στη δραματική σχολή. Απο τότε συχνά πυκνά σκεφτόμουν να το παίξω. Πέρσι ψάχνωντας και μελετώντας για τη διπλωματική μου στο μεταπτυχιακό έπεσα πάνω σε ένα τεύχος του περιοδικού Θέατρο όπου μέσα εκεί (ξανά)βρήκα τον Αρχιτέκτονα και είπα τώρα είναι η στιγμή του. Το πρότεινα στη Ζωή (Ξανθοπούλου) και της άρεσε! Με τη Ζωή υπάρχει μια κοινή περιέργεια: μας ενδιαφέρουν τα έργα που δεν σε καθησυχάζουν, που δεν σου εξηγούν τα πάντα. Το κείμενο ήρθε σε μια στιγμή που ήμουν έτοιμος να εκτεθώ λίγο παραπάνω επί σκηνής. Και όταν ένα έργο σε βρίσκει έτοιμο ή έστω δημιουργικά απροετοίμαστο συνήθως αξίζει να το ακολουθήσεις.
Ο Αρχιτέκτονας πιστεύει ότι το σπίτι είναι ζωντανό και οι άνθρωποι επικίνδυνα μεταβαλλόμενοι. Παίζοντάς τον κάθε βράδυ, ένιωσες ποτέ να τον καταλαβαίνεις λίγο παραπάνω απ’ όσο θα ήθελες; Υπάρχει κάτι από τη δική σου ανάγκη για έλεγχο που γλίστρησε μέσα στον ρόλο;
Ναι, και αυτό είναι το πιο «άβολο» κομμάτι της δουλειάς, το άβολο το εννοώ με την έννοια του ξεβολέματος. Ο Αρχιτέκτονας δεν ελέγχει από εξουσιομανία μόνο αλλά από φόβο απώλειας νοήματος. Θέλει τα πράγματα σταθερά για να αντέξει το απρόβλεπτο των ανθρώπων. Αυτό είναι επικίνδυνα ανθρώπινο. Σίγουρα κάτι από τη δική μου ανάγκη για τάξη και δομή πέρασε στον ρόλο, αλλιώς θα έμενε επιφανειακός. Το θέατρο, άλλωστε, δεν είναι χώρος όπου πας για να κρυφτείς, είναι χώρος όπου μαθαίνεις τι σε αφορά περισσότερο απ’ όσο θα ήθελες ή νόμιζες.
Ακούγεται «τρομακτική» η συνομιλία αρχιτέκτονα–χώρου. Εσύ πώς θα την χαρακτήριζες;
Θα την έλεγα ανησυχητικά οικεία. Όχι γιατί συμβαίνει κάτι εξωπραγματικό, αλλά γιατί όλοι μας, κάποια στιγμή, μιλάμε σε πράγματα που δεν απαντούν: σε χώρους, σε συστήματα, σε ιδέες που έχουμε επενδύσει. Η συνομιλία αυτή δε γεννά τρόμο, γεννά επίγνωση. Θα την χαρακτήριζα επίσης μεταφυσικά ρεαλιστική. Είναι ο τρόμος της καθημερινότητας, απο αυτούς τους τρόμους που προκύπτουν όταν ένα πράγμα που θεωρούσες ουδέτερο όπως ο χώρος, αποκαλύπτεται ως φορέας εξουσίας, ελέγχου, μνήμης και επιθυμίας.
Ο χώρος δεν φέρνει αντίλογο και όταν δεν υπάρχει αντίλογος, η σκέψη κινδυνεύει να γίνει κλειστό σύστημα, να μιλάς και να ακούς μόνο αυτό που ήδη πιστεύεις. Η σιωπή του χώρου λειτουργεί σαν καθρέφτης: δεν σου λέει τι είναι αλήθεια, σου δείχνει τι αντέχεις να πιστεύεις. Και κάποια στιγμή αυτό γίνεται εξομολογητικό, σχεδόν ηθικό: δεν σε κρίνει κανείς απ’ έξω, αλλά εκτίθεσαι πλήρως μέσα σου.
Στο δελτίο τύπου χαρακτηρίζεται το έργο υπαρξιακό και πολιτικό. Θέλεις να το προσδιορίσεις λίγο περισσότερο;
Είναι υπαρξιακό γιατί θέτει το ερώτημα πού τελειώνει ο άνθρωπος και πού αρχίζει το σύστημα που χτίζει για να προστατευτεί. Και είναι πολιτικό γιατί αυτό το σύστημα δεν μένει ποτέ ιδιωτικό, πάντα επεκτείνεται, οργανώνει, αποκλείει. Δεν μιλά για την πολιτική της επικαιρότητας, αλλά για την πολιτική της καθημερινότητας: ποιος ορίζει τους κανόνες, ποιος αποφασίζει τι είναι «λειτουργικό» και ποιος χωράει μέσα σε αυτό. Αν το σκεφτείς έτσι, το έργο δεν παίρνει θέση, καθρεφτίζει ευθύνες.
Αναλυτικές πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ
Του Κυριάκου Κουρουτσαβούρη, 21/1/2026
