Το ΝΒΑ είναι μια λίγκα βαθιά κοινωνικά ευαισθητοποιημένη, ειδικά τα τελευταία χρόνια.
Δεν ήταν όμως πάντα έτσι. Οι πέντε γυναίκες που έχουν πλήρη απασχόληση στον «μαγικό» κόσμο δεν τα κατάφεραν εύκολα.
Μια ματιά στις διαδρομές τους μας βάζει με τον καλύτερο τρόπο στο κλίμα του ξεκινήματος τους ξεδιαλύνοντας παράλληλα το τοπίο του σήμερα.
Η Λόρεν Χότκαμπ – Στέρλινγκ προσελήφθη το 2014 με πλήρες ωράριο στη λίγκα και έγινε έτσι η πρώτη γυναίκα που το καταφέρνει μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες.
Επτά χρόνια μετά ακόμα θυμάται στιγμές ακόμα παλαιότερες, ενδεικτικές κάποιων αντιλήψεων.
Όταν ξεκινούσε στον διαιτητικό χώρο άκουσε γονείς παιδιών σε ένα γυμναστήριο στο Μιζούρι να λένε ότι δεν αξίζει να βρίσκεται εκεί. Στην αρχή όλα τα αρνητικά που άκουγε την έκαναν να μπει σε δεύτερες σκέψεις αναφορικά με την επιλογή της.
Μόλις όμως αναλογίστηκε πόσο το θέλει μιας και το επέλεξε η ίδια, μπόρεσε να τα ξεπεράσει όλα και να αφοσιωθεί στο στόχο της. Από τότε που είναι full time στο ΝΒΑ, κάποιοι σημαντικοί δείκτες έχουν ανέβει.
Στη λίγκα πλέον υπάρχουν πέντε γυναίκες σε θέση όμοια με τη δικής της, ο μεγαλύτερος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ, 24 από συνολικά 57 στην G-League και 15 από 33 αντίστοιχα στο WNBA.
Ευτυχώς για την Λόρεν και για τις υπόλοιπες που καθιερώνονται, ή προσπαθούν να το κάνουν υπήρξαν 2 συνάδελφοί της που άνοιξαν τον δρόμο το 1997 μπαίνοντας πρώτες στο καλύτερο πρωτάθλημα του κόσμου, η Βάιολετ Πάλμερ και η Ντι Κάντνερ.
Η Πάλμερ μάλιστα ήταν και η πρώτη μαύρη διαιτητής και μέλος της Λοάτκι κοινότητας. Τα χρόνια εκείνα μέχρι και σε ένα σημαντικό κομμάτι των 2000s’ ο σχολιασμός δεν ήταν υπόκωφος και υπόγειος αλλά καταφανέστατος. Η ίδια δεν ενοχλήθηκε από σχόλια ούτε καν από κάποια όπως αυτό του Σέντρικ Μάξγουελ περί κουζίνας το 2007.
Πάλεψε σε όλη της την καριέρα να αφήσει τη δουλειά της να μιλήσει γι’ αυτή και τα κατάφερε, ενώ μπόρεσε να συνεργαστεί άψογα και με διαιτητές του αντίθετου φύλου όπως οι Στιβ Τζέιβι, Τζακ Νες, Μπίλι Όουκς, Τζόι Κρόφορντ και φυσικά τον Τομ Γουάσινγκτον που την βοήθησε πολύ να εξελιχθεί, δίνοντάς της και το προσωνύμιο «βασίλισσα».
Δε μπορούσε να καταλάβει τότε ακόμα τι παράδειγμα ήταν, το αντιλήφθηκε πολύ αργότερα, όταν δικός της άνθρωπος την αποκάλεσε Τζάκι Ρόμπινσον της διαιτησίας.
Η Σιμόν Τζελκς είναι η πρώτη μαύρη διαιτητής μετά την Πάλμερ και στο πρόσωπό της βρήκε κάποια που μπορεί να ταυτιστεί μαζί της και να τη συμβουλεύσει με βάση τα βιώματά της από την πορεία της στον χώρο.
Και όπως λέει η ίδια είναι υπέροχο να υπάρχουν άνθρωποι που έδειξαν τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο.
Η Άσλεϊ Μόγιερ-Γκλάις μέχρι να φτάσει να εισαχθεί στο ΝΒΑ ήταν χρόνια μαθήτρια της Κάντνερ και δεν ξεχνά ποτέ τα όσα της έμαθε.
Ήταν το πρόσωπο στο οποίο στράφηκε τόσο πριν το πρώτο παιχνίδι του WNBA όσο και πριν το πρώτο ματς preseason του ΝΒΑ.
Η Τζένα Σρέντερ δε χρειάστηκε να ψάξει πολύ μακριά για να εμπνευστεί.
Η σύζυγός της, Μπρίτα Άντερσον είναι από το 2011 η φυσίατρος των Ντιτρόιτ Τάιγκερς, ομάδας μπέιζμπολ και της έδινε συνεχώς ώθηση μέσα από τη δική της εξέλιξη.
Η Νάταλι Σάγκο στέκεται και εκείνη στη σημασία της πρόοδου που άρχισαν οι Πάλμερ και Κάντερ θέτοντας της βάσεις για τα κορίτσια του μέλλοντος όπως εκείνη, δεν ξεχνά όμως και τον αντίκτυπο της Χότκαμπ.
Η Λόρεν πήρε μερικές συναδέλφους υπό την προστασία της και θέλησε να εμπλακεί στην ανέλιξή τους. Ομαδικές συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με πολύωρη έμφαση και ανταλλαγή απόψεων πάνω σε κανονισμούς και υποθετικά σενάρια.
Δεν έμεινε όμως μόνο εκεί αλλά οργάνωσε και δραστηριότητες εκτός δουλειάς για να δεθεί έτι περαιτέρω η ομάδα, όπως η παρουσία όλων στα τριακοστά γενέθλια της Νάταλι.
Όλη η δράση αρχίζει να τραβά τα βλέμματα πολλών με την καλή έννοια. Και το ίδιο το ΝΒΑ έχει στόχο να αυξήσει τον αριθμό των γυναικών διαιτητών από τις πέντε που είναι τώρα σε σύνολο 65 ατόμων.
Ισχνή αναλογία η αλήθεια είναι όμως ακόμα και αυτό το πέντε είναι ρεκόρ για τη λίγκα, η οποία βέβαια έχει αναγνωρίσει ότι είχε υπάρξει μια παύση στις εξελίξεις την προηγούμενη εικοσαετία.
Οι Αμερικανοί κοιτούν όμως μόνο μπροστά και αυτό φαίνεται από το σκεπτικό και τις συνθήκες σε σχέση με παλαιότερα.
Στην εποχή των Πάλμερ και Κάντερ δεν υπήρχε ούτε σαν σκέψη η δημιουργία χώρων στα αποδυτήρια ειδικών για γυναίκες και μητέρες, ενώ τώρα αυτό αποτελεί το μίνιμουμ παροχών.
Η πρόοδος βοήθησε την Χόλτκαμπ να επανέλθει μετά τη γέννηση του παιδιού της και να συνεχίσει απερίσπαστη τον θηλασμό.
Αναμφισβήτητα έχουν γίνει άλματα για την ενίσχυση της θέσης των γυναικών στο διαιτητικό μπάσκετ και στο ΝΒΑ ειδικότερα συγκριτικά με το παρελθόν κι αναμένεται να συμβούν κι άλλα.
Ευχή όλων είναι να σταματήσουμε να μετράμε κάθε νέα είσοδο σαν κάτι αξιοσημείωτο, αλλά να αποτελεί πλέον μια κανονικότητα, όχι μόνο γιατί είναι δίκαιο και μακάρι να γίνει πράξη, κυρίως γιατί όπως λέει και το τραγούδι και αποδεικνύουν η Λόρεν, η Άσλεϊ, η Νάταλι, η Σιμόν και η Τζένα, μια γυναίκα μπορεί.
Του Γιώργου Διαλυνά, 5/5/2021
