Επειδή στην τέχνη δεν ταιριάζει η σιωπή, η ανάγκη επικοινωνίας γίνεται μεγαλύτερη, λόγω της κατάστασης που βιώνουμε. Η παράσταση «Εφτά Καραντινάτες Ιστορίες» της οποίας τη σκηνοθετική επιμέλεια έχει η Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη θα ζωντανέψει διαδικτυακά μέσα από τη Βίλα Ζωγράφου με τους ηθοποιούς να μοιράζονται μαζί μας τις ιστορίες που επιμελήθηκε η Σοφία Αδαμίδου, κρατώντας με αυτό τον τρόπο ζωντανή την επαφή, την αλληλεγγύη, την ελπίδα και την αισιοδοξία. Η σκηνοθέτης Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη μιλάει στο All4fun για το πώς προέκυψε αυτό το πολύ ξεχωριστό εγχείρημα.
«Εφτά Καραντινάτες Ιστορίες» σε ζωντανή μετάδοση, μέσα από τη βίλα Ζωγράφου, στις 19 και 20 Δεκεμβρίου 2020 και 16 και 17 Ιανουαρίου 2021 σε δωρεάν ηλεκτρονική προβολή στο YouTube κανάλι του Ν.Π.Δ.Δ Πολιτισμού και Αθλητισμού του Δήμου Ζωγράφου.
- Καραντινάτες ιστορίες, πιο επίκαιρο από ποτέ άλλοτε; Τι μας διηγούνται αυτοί οι επτά Καραντινάτοι τύποι;
Οι ιστορίες αυτές μαζί με άλλες πολλές γράφτηκαν μέσα στην προηγούμενη καραντίνα με θέμα την ίδια την καραντίνα. Αυτό από μόνο του κάνει το όλο εγχείρημα εξαιρετικά ενδιαφέρον τόσο για εμάς τους συντελεστές, όσο και για το κοινό που θα το παρακολουθήσει, ελπίζω. Γιατί ήταν η πρώτη φορά που δουλέψαμε πάνω σε μια κατάσταση τόσο άμεσα βιωματική. Δε χρειάστηκε να συζητήσουμε τίποτα παραπάνω γιατί από την πρώτη μας συνάντηση μοιραζόμασταν την ίδια εμπειρία σε μια πρωτόγνωρη συνενοχή. Δεν έχω ξαναζήσει κάτι παρόμοιο. Υπήρχαν μόνο οι εφτά διαφορετικές περιπτώσεις αντιμετώπισης της κατάστασης του εγκλεισμού.
Η νεαρή γυναίκα που κακοποιείται από το σύζυγό της, μέσα στην πανδημία φτάνει στα όριά της και αποφασίζει να τον εγκαταλείψει, χωρίς να στείλει sms, παίρνοντας μαζί της και το παιδί. Ο πενηντάρης μικροφοβικός οδηγείται στα άκρα υπό το φόβο του κορονοϊού και οργανώνει ολόκληρη εκστρατεία για να ψωνίσει από το super market. Ο παράξενος τύπος με τα κιάλια φαντασιώνεται κάλεσμα για ποτάκι από την γειτόνισσα και ετοιμάζεται να παρανομήσει. Η κυρία-Ευδοκία, κόρη στρατηγού, άγαμη θυγατέρα, που ζει ολομόναχη στο νεοκλασικό που βλέπει Ακρόπολη, αναγκάζεται για οικονομικούς λόγους να νοικιάσει το υπόγειό της σε κάτι Αφγανούς, που τους σνομπάρει κιόλας αλλά αυτό γίνεται και η σωτηρία της. Ο παππούς που έχει τρέλα με το ποδόσφαιρο και μυεί με μανία τον εγγονό του σε αυτό, παρακολουθώντας την Αταλάντα στον τελικό, κολλάει κορονοιό. Το πρώην τζάνκι η Ζάφα βρίσκει την ευκαιρία να γνωρίσει την ανιψιά της, που η αδερφή της, της απαγορεύει να δει και η ηλικιωμένη γυναίκα που ταίζει περιστέρια, καλείται σε γεύμα από τον γείτονα, του οποίου το φαγητό προτιμούν τελευταία τα περιστέρια.
Αυτοί λοιπόν οι καραντινάτοι τύποι μας διηγούνται τις ιστορίες διαφορετικών χαρακτήρων, ανθρώπινες ιστορίες τόσο αληθινές όσο και αυτό που ζούμε αυτήν τη στιγμή.
- Ποια δυσκολία αντιμετωπίζει ένα online project; Είναι η πρώτη φορά που κάνεις κάτι αντίστοιχο;
Ναι είναι η πρώτη φορά που δουλεύω πάνω σε μια τέτοια φόρμα, που μάλιστα εμείς ονομάσαμε ‘θεατρική άσκηση καραντίνας’. Έχει αρκετές ιδιαιτερότητες ένα τέτοιο πρότζεκτ. Γιατί ενώ η υποκριτική και η σκηνοθεσία είναι δουλεμένες θεατρικά ωστόσο η παράσταση δεν θα παρουσιαστεί σε θεατρική σκηνή, δεν θα έχει κοινό και θα βιντεοσκοπηθεί. Η σκηνοθεσία ταυτόχρονα του βίντεο έχει κινηματογραφική μορφή με κοντινά πλάνα, τα περισσότερα μονοπλάνα. Επίσης οι ηθοποιοί δεν είναι οι ρόλοι αλλά αφηγούνται τις ιστορίες συγκεκριμένων χαρακτήρων, σε μια ντοκιουμενταρίστικη φόρμα.
Η ιδέα πάντως πίσω από το όλο εγχείρημα είναι η επαναλειτουργία ενός χώρου πολιτισμού, όπως είναι ο χώρος της Βίλας Ζωγράφου, στον οποίο γίνονταν πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, που λόγω covid-19 έχει σιωπήσει. Οι ηθοποιοί συμβολικά και ρεαλιστικά ανοίγουν την πόρτα στην τέχνη δραματοποιώντας αυτές τις εφτά ιστορίες. Ο κάθε ηθοποιός μας οδηγεί στο χώρο που επιλέγει να μας παρουσιάσει το δικό του μονόλογο. Είμαστε επικεντρωμένοι στο λόγο και την εκάστοτε ιστορία. Υπάρχει νομίζω σε αυτή την ιδέα που ξεκινάμε να εξερευνήσουμε, μεγάλο περιθώριο έρευνας και πειραματισμού.
- Πιστεύεις ότι το Οnline κάνει καλό στο θέατρο;
Πλέον υπάρχουν διαφορετικές περιπτώσεις ‘online’, υπάρχει το livestreaming (το συγκαταλέγω σε αυτή την κατηγορία), που το παρακολουθείς από τον υπολογιστή σου τη στιγμή που συμβαίνει, υπάρχουν οι βιντεοσκοπημένες παραστάσεις, στις οποίες έχει γίνει τηλεσκηνοθεσία με σκοπό να παρουσιαστούν διαδικτυακά. Υπάρχουν ακόμα οι παραστάσεις που είχαν τραβηχτεί για το αρχείο ενός καλλιτέχνη και ανασύρθηκαν από τα ντουλάπια για να παρουσιαστούν και αυτές τώρα. Τέλος νομίζω ότι αρχίζει να δημιουργείται και ένα νέο είδος, που φτιάχνεται μέσα στην πανδημία και είναι το ‘online streaming’ παραστάσεις που δημιουργούνται αποκλειστικά για να παρουσιαστούν στο διαδίκτυο. Γράφονται δηλαδή και παίζονται για αυτό το σκοπό. Η δική μας παράσταση ανήκει σε αυτή την κατηγορία και αυτή τη φόρμα επιθυμεί να διερευνήσει.
Τώρα όσον αφορά στην ερώτηση για το αν το online κάνει κακό στο θέατρο, δεν νομίζω ότι μπορώ να απαντήσω ακόμα, είναι πολυπαραγοντικό το θέμα και πιστεύω ότι στο μέλλον θα φανεί τι ισχύει. Είδα παραστάσεις με κακό ήχο και προβληματική εικόνα στην προηγούμενη καραντίνα και στα δεκαπέντε λεπτά τις σταμάτησα και είδα για παράδειγμα και τις «Τρεις αδερφές» του Τιμοφέι Κουλιάμπιν στη νοηματική και συγκλονίστηκα έστω και αν ήταν στον υπολογιστή. Γενικά είναι καλό να ξέρουμε τι συμβαίνει στον κόσμο. Πιστεύω στη μαγεία του θεάτρου αλλά και στην ευελιξία του να διατηρεί μόνο ότι το εξελίσσει.
- Η εμπειρία που βιώνει το ελληνικό θέατρο (παραμένει ερμητικά κλειστό) και οι online παραστάσεις σας έχουν οδηγήσει σ΄ένα σαφές συμπέρασμα για το πως επιβιώνει κανείς σε καιρό πανδημίας;
Αυτό που ζούμε είναι μοναδικό, η εμπειρία αυτή του εγκλεισμού έφερε στη ζωή μας μεγάλες ανακατατάξεις, θετικές και αρνητικές. Σίγουρα πάντως χωρίς την ύπαρξη και τη συνδρομή της τέχνης, οι μέρες και οι νύχτες του αναγκαστικού περιορισμού δεν θα περνούσαν εύκολα. Είμαι γενικά της άποψης ότι «ουδέν κακόν αμιγές καλού», οπότε όλο αυτό, στο οποίο βυθιστήκαμε για να αντέξουμε, δηλαδή την online θέαση σε θεατρικές παραστάσεις, μουσικές ακροάσεις ακόμα και περιηγήσεις σε μουσεία, θεωρώ ότι ήταν και αναγκαίο αλλά και χρήσιμο τη συγκεκριμένη στιγμή. Μας βοήθησε να ανταπεξέλθουμε ψυχικά.
- Πήρατε μέρος στο κίνημα support art workers ; Απέδωσε κάτι αυτή η προσπάθεια;
Το κίνημα των support art workers, στο οποίο έγινα μέλος από την αρχή σχεδόν της δημιουργίας του και ήμουν ενεργή συμμετέχοντας με σκέψεις και προτάσεις (είχα και κάποια εμπειρία όντας γενική γραμματέας της ΕΜΚΕΘΙ για τρία χρόνια), υπήρξε μια πραγματική όαση συντροφιάς και παρηγοριάς για όλους τους καλλιτέχνες, όταν ξεκίνησε το λοκ ντάουν. Μπορέσαμε να γίνουμε μια μεγάλη ομάδα, μια μεγάλη παρέα, που βρήκε τη δύναμη μέσα από το ‘μαζί’ να αντιμετωπίσει τη δεδομένη στιγμή την περίεργη και δυστοπική αυτή συγκυρία. Το κίνημα ωστόσο υπήρξε πρωτοπόρο και δημιουργικό και στη συνέχεια της λειτουργίας του. ‘Έσπρωξε’ τα πράγματα μπροστά σε πολλές περιπτώσεις και έδωσε το παρόν σε όλα τα σημαντικά γεγονότα, που έλαβαν χώρα το προηγούμενο διάστημα. Όχι μόνο δεν ήταν μια τρύπα στο νερό αλλά ήταν το βότσαλο που τάραξε τα νερά στον πολιτισμό. Του οφείλουμε πολλά.
- Τι καλό θα προκύψει για το θέατρο απ΄όλη αυτή την ιστορία που βιώνουμε;
Όπως ανέφερα και παραπάνω η εξέλιξη είναι μια διαδικασία που δε σταματά ποτέ άρα υπό αυτή την έννοια αυτά που πρόκειται να έρθουν, θα έρθουν με θετικά και αρνητικά πρόσημα. Περιμένουμε να δούμε τα θετικά. Δεν αρνούμαστε την εξέλιξη. Η ανάγκη, έχει από μόνη της κανόνες, που σε οδηγούν να κάνεις κάποιες επιλογές. Και το θέατρο την ικανότητα να προχωρά και να εντάσσει.
- Επόμενα σχέδια;
Είναι μια δύσκολη περίοδος για να κάνει κανείς σχέδια, γιατί διαρκώς ανατρέπονται. Προς το παρόν είμαστε επικεντρωμένοι στις Καραντινάτες Ιστορίες να πάνε καλά και να αρέσουν. Στη συνέχεια σκοπεύω να αρχίσω πρόβες για τον «Πίθηκο Ξουθ» του Ι. Πιτσιπίου, παράσταση για την οποία η ομάδα Anima έχει πάρει επιχορήγηση και περιμένω με πολύ χαρά να ξεκινήσω να δουλεύω πάνω σ’ αυτό το ιδιαίτερο κείμενο, το οποίο ανακαλύφθηκε τα τελευταία χρόνια. Και τέλος υπάρχουν διάφορες συζητήσεις και για το καλοκαίρι. Ελπίζω μόνο να έχουμε ξεμπερδέψει σε μεγάλο βαθμό με τον κορονοϊό και να δούμε τα θέατρα ανοιχτά και πάλι.
Πληροφορίες για την παράσταση μπορείτε να διαβάσετε εδώ.
Της Δώρας Μπαρουτάκη, 17/12/2020
