Ένα σχεδιάγραμμα με την κάτοψη του σπιτιού των Πρόζορωφ, της οικογένειας που ανήκουν οι Τρεις Αδελφές του Άντον Τσέχωφ μας περίμενε στις θέσεις. Είναι το σπίτι, που με εντυπωσιακό τρόπο, εκτείνεται σε όλη την σκηνή της Πειραιώς 260, και που εκεί σε λίγο θα απλωθεί σε όλες τις γωνιές και τα δωμάτιά του ο Θίασος του Κρατικού Ακαδημαϊκού Θεάτρου Νοβοσιμπίρσκ.
Ένα διαφορετικό θέατρο, αφού εξέλιπε παντελώς ο λόγος ως μέσο επικοινωνίας των ηθοποιών επί σκηνής, εξ ολοκλήρου στη ρωσική νοηματική. Η αλήθεια είναι πως όλοι προσήλθαμε “κουμπωμένοι” ως προς αυτό το εγχείρημα του Ρώσου σκηνοθέτη Τιμοφέι Κουλιάμπιν, ωστόσο όλοι υποκλιθήκαμε από τα πρώτα κι όλας λεπτά της παράστασης, στην έμπνευση, τη ζωντάνια,το ρυθμό και την έξοχη τσεχοφική ατμόσφαιρα που επί 4, 5 σχεδόν ώρες ξετυλιγόταν και κορυφωνόταν στις εγκαταστάσεις του φεστιβάλ.
Όσο κι αν δεν “ακούγαμε” το κείμενο, τόσο πιο πολύ γινόμασταν μύστες του: φαντάσου να διαβάζεις το βιβλίο δυνατά από μέσα σου και ταυτόχρονα αυτό ακριβώς που η “φαντασία” σου χτίζει, να το βλέπεις ολοζώντανο να παίρνει σάρκα και οστά μπροστά στα μάτια σου. Γιατί αυτή η παράσταση αυτήν ακριβώς την μοναδική εμπειρία προσέφερε: τη δύναμη της ανάγνωσης του βιβλίου σε πραγματικό χρόνο μέσω των υπέρτιτλων και “εδώ και τώρα” και τη δυνατότητα ο θεατής να γίνει ουσιαστικά κάτοχος του λόγου και του πνεύματος του Ρώσου συγγραφέα.
Χωρίς ομιλία, με τους ήχους της καθημερινότητας των ηρώων σε πλήρη έξαρση, ήρθε το έργο και φωτίστηκε, αναδείχθηκε και επικοινώνησε με το κοινό. Είναι από τις λίγες φορές, που παράσταση έργου του Τσέχωφ, ακολουθεί με απόλυτη πιστότητα και συνέπεια την άποψη του ίδιου συγγραφέα για τους ήρωές του: είναι όλοι τους μπούφοι. Έτσι, παρακολουθήσαμε συνεπαρμένοι, την τραγικότητα των χαρακτήρων τους να ξεπροβάλει μέσα από την ίδια τη “γελοιότητα” τους, τις ανθρώπινες κωμικές σχεδόν αδυναμίες τους, τα επί σκηνής “ατυχήματα” και “παθήματα” τους.
Ζήσαμε εξαιρετικές σκηνές συγκίνησης”: τα δυο πρώτα μέρη να κυλούν σχεδόν αποκλειστικά με το συμβολικό “τικ-τακ” του ρολογιού μοναδική ηχητική υπόκρουση μέχρι το τρίτο μέρος όπου ο χρόνος “σπάει” και μένει πλέον μια μαύρη τρύπα στο ρολόι, με τις τρεις αδερφές να εξομολογούνται η μία στην άλλη τα πάθη και τις αγωνίες τους εν μέσω σκοταδιού, με το βιολί του αδερφού τους να φαλτσάρει ως πικρό σχόλιο στη φάλτσα ζωή τους, μια μοναδική σκηνοθετική επικοινωνία του τότε με το σήμερα (βλέπουμε τηλεόραση, ακούμε σημερινά hit, επικοινωνούμε με sms, βγάζουμε selfies, διαβάζουμε tablets αντί για εφημερίδα), η οποία γίνεται με απόλυτο σεβασμό στο έργο και την εποχή του και χωρίς να αλλοιώσει στο παραμικρό το πνεύμα και το ύφος του συγγραφέα.
Και είδαμε ερμηνείες. Τι θαυμάσιοι ηθοποιοί, μέσα στην ίδια την απλότητα και την καθημερινότητα των ηρώων τους, ανθρώπινοι και “δουλεμένοι” στην υποκριτική, εμποτισμένοι μέχρι το μεδούλι με την τέχνη τους, να επικοινωνούν μοναδικά το έργο, με το κείμενο να περνάει μέσα από τα χέρια και τις εκφράσεις τους και μόνο, πλάθοντας χαρακτήρες και δημιουργώντας ατμόσφαιρες υψηλού επιπέδου, σε έναν κοινό επί σκηνής “αθλο”.
Ένα θέατρο υψηλής συγκίνησης, μια πρωτόγνωρη εμπειρία, μια ουσιαστική επικοινωνία με το έργο του Τσέχωφ, μια παράσταση που θα μνημονεύουμε χρόνια, η πιο δυνατή κατ’ εμένα στιγμή του φετινού Ελληνικού Φεστιβάλ, που με τέτοιες παραστάσεις μας κάνει και το αγαπάμε ακόμα πιο πολύ.
Κώστας Ζήσης 17/6/2018
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΔΩ
