Περί Θεάτρου – Γράφει ο Γιάννης Γαβρίλης για την παράσταση “ΛΟΚΑΝΤΙΕΡΑ”

Πως μπορεί, ένα από τα σημαντικότερα, γνωστότερα και πολυπαιγμένα θεατρικά έργα του Κάρλο Γκολντόνι (1707 – 1793), η “Λοκαντιέρα”, που το έγραψε το 1750 – 1751 και πρωτοπαίχτηκε το 1753, να μπορεί να βρίσκει θεατρική φόρμα και μορφή, στο σημερινό Θέατρο, που έχει μια άλλη, εντελώς διαφορετική προβολή, από εκείνη της εποχής του Γκολντόνι, ο οποίος βέβαια, έφερε με την συγγραφή του  (ανακαλύπτοντας παράλληλα, πως έχει έφεση προς την Κωμωδία) την ‘’ανακαίνιση’’ του Ιταλικού Θεάτρου, θέτοντας σε δεύτερη μοίρα την ‘’Commedia del Arte’’ και φέρνοντας στο προσκήνιο την ‘’Κωμωδία χαρακτήρων’’.

Πως μπορεί, αυτή η κωμωδία, που από κάποιους ( ίσως πικρόχολους;) κρητικούς – ερευνητές – αναλυτές έχει χαρακτηριστεί ως να έχει ‘’μονότονο και πενιχρό κεντρικό θέμα, με επαναλαμβανόμενους και χωρίς ενδιαφέρον διαλόγους, με προβλεπόμενο τέλος’’, σε αντίθεση με πλειάδα άλλων συναδέλφων τους που θεωρούν την Λοκαντιέρα, ένα αριστούργημα ( αντιπροσωπευτικό και δραματουργικά ολοκληρωμένο έργο)  … πως μπορεί λοιπόν στις μέρες μας να παρασταθεί χωρίς να περιπέσει στις όποιές επαναλήψεις ή να φέρει στο νου (των κάποιας ηλικίας θεατών) παλαιότερα ανεβάσματα (και δεν πάω πολύ πίσω, απλώς αναφορικά εγγράφω την πρώτη παράσταση στην Ελλάδα από τον Κωνσταντίνο Χρυστομάνο στην τότε ‘’Νέα Σκηνή’’, το 1901-1902, ούτε εκείνη του 1933-1934 σε σκηνοθεσία του Φώτου Πολίτη). Αναφέρομαι στην αμφιλεγόμενη (όπως θεωρήθηκε)  παράσταση της ‘’Λοκαντιέρας’’ που σκηνοθετήθηκε από τον Κωστή Μιχαηλίδη την θεατρική περίοδο 1949-1950 στο Εθνικό Θέατρο και για να πάμε σε νεότερα χρόνια, στο 1979 και στο Κ.Θ.Β.Ε. σε σκηνοθεσία Γιώργου Ρεμούνδου ή το 1996 σε σκηνοθεσία και μετάφραση του Θέμη Μουμουλίδη ή το 2022 στο Θέατρο 104 σε σκηνοθεσία Χρήστου Τσουλιάη ή το καλοκαίρι του 2025 που ανέβηκε από το Άρμα Θέσπιδος του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας, σε σκηνοθεσία Χρήστου Στρέπκου.

Πως λοιπόν μπορεί να παρασταθεί, σήμερα;

Πριν από λίγες βραδιές, περάσαμε δυο ώρες, ξεγνοιασιάς, ευφροσύνης, ξεχάσαμε (έστω για δυο ώρες) τα προβλήματα και την ανησυχία μας, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μας έχει προβληματίσει όλους/ες.

Παρακολουθήσαμε, στο Θέατρο Τέχνης της οδό Φρυνίχου, την χαριτωμένη Δραματουργική επεξεργασία (κατά την προσφιλή του συνήθεια) και σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα, ( με βοηθό τον Γιώργο Ψαράκο) που δεν ‘’ψεύτισε’’ το έργο, δεν το ‘’μετάλλαξε’’ επεξεργαζόμενος το, προσφέροντας μια πλέον σύγχρονη αισθητική, που  και με την μορφή Μιούζικαλ που του εδώθη  μέσω  της πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης και ενορχήστρωσης του  Δημήτρη Παπαδημητρίου πουευρηματικά   αναμιγνύοντας την λόγια Μουσική της εποχής του Γκολντόνι και  φτάνοντας ευφάνταστα μέχρι  το σύγχρονο  hip – hop,δημιουργήθηκε  μιαδιάσταση ‘’ θεατρολογική –  μουσικολογική’’ που βρίσκεται σε απόλυτη συνύπαρξη με την δράση και ενίοτε ορίζει, επεκτείνει,  την ”Λοκαντιέρα” του Κάρλο Γκολντόνι, που έχει χαρακτηριστεί ως η σημαντικότερη και γνωστότερη κωμωδία του και επανειλημμένως έχει παρουσιαστεί ως όπερα από διαφορετικούς συνθέτες και λιμπρετίστες (τέσσερεις τον αριθμό, από το 1773 μέχρι το 1959) και έχει γίνει και ταινία δυο φορές ( 1980 και 1985).

Στη παράσταση που απολαύσαμε, χαρήκαμε την αποδοτικότατη, δυναμική, άκρως χαριτωμένη ερμηνεία της βραβευμένης ηθοποιού και τραγουδίστριας Βερόνικας Δαβάκη που κυριολεκτικά ”αλωνίζει” τη σκηνή ως Μιραντολίνα και επιβάλλεται με το πηγαίο μπρίο της, τη τσαχπινιά, (αποκαλύπτοντας μια εκρηκτική ‘’κομεντιέν’’), ως Λοκαντιέρα, (έχει γράψει και τους στίχους των τραγουδιών που ακούγονται στη παράσταση μαζί με την Μαρίτα Αλημίση, εκτός από τα Ιταλικά τραγούδια της περιόδου ‘ 60 – ‘ 70, που συμπεριλλαμβάνονται λειτουργώντας καθοριστικά και ερμηνεύονται ιδανικά)… Είδαμε να κυριαρχεί ως μισογύνης Ρομπέρτο Ριπαφράττα, ο Ιβάν Σβιτάϊλο, ( με μέτρο ικανότατο να διαχειρίζεται τα κωμικά ψήγματα του ρόλου), απολαύσαμε τις προσεγμένες, μετρημένες, κωμικής δομής ερμηνείες των … Ντίνου Ποντικόπουλου (Κόμης Αλμπαφιορίτα), Αλέξανδρου Ζουριδάκη (Μαρκήσιος Φορλιποπόλι), Σαμψών Φύτρου (Φαμπρίτσιο) και τις κυρίες Βάσια Λακουμέντα (Ορτένσια και υπηρέτρια), Μάιρα Γραβάνη (Ντεγιανίρα – υπηρέτρια) που έχουν και εξαιρετικές φωνές αλλά και την εμπειρία της θεατρικής υποκρίσεως… και με φυσική παρουσία επί σκηνής τεσσάρων μουσικών (Ανδρέας Κουρέτας, Μιχάλης Βρέττας, Βαγγέλης Ντουμανάς, Ηλίας Σαμαρτζής). Εξαιρετικές οι χορογραφίες της Στεφανίας Σωτηροπούλου (που είναι ένα από τα σημαντικά στοιχεία της παράστασης, μαζί με την Μουσική και τα τραγούδια), εντός ενός μετακινούμενου σκηνικού ( λαμπερά φωτισμένο από την έμπειρη Στέλλα Κάλτσου) με χαρακτηριστικά στοιχεία από την εποχή του Γκολντόνι, (καθώς και τα φωτεινά κοστούμια) της Ηλένιας Δουλαδίρη (βοηθός:Ιωάννα Καλαβρή).

Μια παράσταση γρήγορων ρυθμών, σε απόλυτη επαφή με τις απαιτήσεις του Θεάτρου της εποχής μας, μια παράσταση που επιβεβαιώνει πως οι βαθυστόχαστες προσλαμβάνουσες δεν είναι, σώνει και καλά, θέσφατο, που επιβεβαιώνει πως αν υπάρχει ευρηματικότητα, φαντασία και σκηνοθετική και μουσική και υποκριτική, το αποτέλεσμα θα είναι, αν μη τι άλλο, αξιοπρεπές και  η παράσταση θα έχει πρόσβαση προς το κοινό που την παρακολουθεί, θα έχει την δυναμική της προσεγμένης και ουχί πρόχειρα και απαίδευτα επικαλούμενης εκ του αποτελέσματος, διασκέδασης, που είναι και ένα από τα πρόσωπα του Θεάτρου, από καταβολής του.

Μια απολαυστική παράσταση. Για να περάσετε ανέμελα και ξεκούραστα, δυο καλές θεατρικά ώρες.