Η Κατερίνα Μαντέλη σκηνοθετεί την απολαυστική κωμωδία «Οι εύθυμες Κυράδες (του Ουίνζορ)» του William Shakespeare, η οποία παρουσιάζεται σε μορφή μιούζικαλ στο Διάχρονο Θέατρο Μαίρης Βιδάλη. Το All4fun τη συνάντησε και συνομίλησε μαζί της για την παράσταση, τις προκλήσεις που κρύβει το έργο, αλλά και τα στοιχεία που εξακολουθούν να μαγνητίζουν το κοινό. Παράλληλα, μίλησε για τη συνεργασία της με τους συντελεστές της παραγωγής, ενώ δεν παρέλειψε να δώσει και πολύτιμες συμβουλές στους ανερχόμενους ηθοποιούς.
Κυρία Μαντέλη, Σκηνοθέτις θεατρικών έργων, ντοκιμαντέρ, τηλεοπτικών εκπομπών και σειρών, σεναριογράφος, συγγραφέας βιβλίων, δασκάλα υποκριτικής. … Ποια από τις παραπάνω ιδιότητές σας βάζετε σε προτεραιότητα και γιατί….
Σε προτεραιότητα βάζω το “σκηνοθέτις θεατρικών έργων”, μια και θέλει πολύ προετοιμασία. Μου δίνει πολύ μεγάλη χαρά η περίοδος των προβών, η συνάφεια με τους ανθρώπους του θεάτρου, ειδικά όταν οι συνεργάτες και οι ηθοποιοί είναι γεμάτοι με ήθος και αγάπη για τον ρόλο τους και το έργο που καλούμαστε να αγκαλιάσουμε και να μας αγκαλιάσει. Είναι ομαδική εργασία, μια τέχνη κοινωνικοπολιτική. Η συγγραφή είτε σεναρίων, είτε θεατρικών, είτε η δημιουργία μιας ποιητικής συλλογής, είναι μια πολύ μοναχική εργασία, κοπιαστική και θέλει πολύ προσήλωση για να μπορέσεις να παλέψεις με τις λευκές σελίδες και να τις γεμίσεις συναισθήματα με αφηγηματική δράση. Ξεκινώ γνωρίζοντας το τι θέλω να αφηγηθώ, γνωρίζω την αρχή και το τέλος, αλλά το ενδιάμεσο είναι μια συνεχής πάλη για να μη χαθώ σε δαιδάλους φλυαρίας και ανούσιας περιπλάνησης … Η διδασκαλία πάλι έχει τη χαρά ότι ξεκινάς με μια «παρθένα» ψυχή και πρέπει να την καθοδηγήσεις στα σωστά μονοπάτια ώστε να μην παρασυρθεί από τις «σειρήνες» που ενσκήπτουν στο διάβα της πορείας της. Τα ντοκιμαντέρ είναι η αναζήτηση της αλήθειας των άλλων, είναι μια περιπέτεια που μου ανοίγει δρόμους για νέες «πολιτείες» και γνώσεις μέσω της αναγνώρισης μιας άλλης πραγματικότητας από αυτή που προσπαθούν να μας επιβάλουν. Η τηλεόραση είναι το οικονομικό μέσον για να μπορώ να δημιουργώ αυτά που προείπαμε!
Εφέτος σκηνοθετείτε στο Διάχρονο Θέατρο Μαίρης Βιδάλη, την σπαρταριστή κωμωδία του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «ΕΥΘΥΜΕΣ ΚΥΡΑΔΕΣ» με έναν δωδεκαμελή θίασο… Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να σκηνοθετείς έργο του Σαίξπηρ… υπάρχουν παγίδες?
Κάθε θεατρικό έργο έχει τις δυσκολίες του και τις ευκολίες του. Ανάλογα την εποχή του και τις απαιτήσεις της. Πόσο μάλλον ένα Σαιξπηρικό έργο που ελλοχεύει ο κίνδυνος να γκρεμοτσακιστείς αν δεν το αντιμετωπίσεις με την σοβαρότητα που του αξίζει.Η Μαίρη Βιδάλη και εφέτος μου έκανε ένα ακόμα δώρο. Πρώτον, το έργο που με κάλεσε να σκηνοθετήσω, «Οι εύθυμες Κυράδες» και, δεύτερον, ένα θίασο που θα ονειρευόταν κάθε σκηνοθέτης. Αυτός ο θίασος έχει ήθος, γνώσεις και ποιότητα ψυχής και αυτό με βοήθησε να μπορέσω να συνδημιουργήσω μαζί τους ένα σαιξπηρικό έργο καθόλου εύκολο. Σε αυτή την διαδρομή με βοήθησαν πολύ η σπιρτόζικη διασκευή του Σταύρου Παρχαρίδη, η πρωτότυπη μουσική και τα τραγούδια του σπουδαίου συνθέτη Θάνου Γεωργουλά, να δώσω ένα πιο αλέγκρο και διασκεδαστικό ύφος, ώστε να αναβαθμιστεί η φόρμα προσέγγισης σε αυτή τη φαρσοκωμωδία.
Μια μεγάλη παγίδα είναι να μην διαβάσεις σωστά το κείμενο και την εποχή. Σε αυτό το ανέβασμα ευτυχώς δεν χάσαμε το μέτρο, ενώ έχουμε δώσει μια φρέσκια ματιά, κρατήσαμε και τη ραχοκοκαλιά της εποχής, δημιουργώντας ένα έργο γεμάτο ενέργεια και γρήγορη δράση.
Το έργο διακωμωδεί τα ερωτικά παθήματα του Φάλσταφ, ενός ξεπεσμένου ιππότη. Μια φάρσα έξυπνα δομημένη και μια περιπέτεια γεμάτη από παρεξηγήσεις που προκαλούν πολύ γέλιο, αναπτύσσεται γύρω από την προσπάθεια του Φάλσταφ να κερδίσει τις καρδιές των κυριών της πόλης. Τα βασικά θέματα του έργου είναι η αγάπη, ο γάμος, η ζήλια, η εκδίκηση, η κοινωνική τάξη και ο πλούτος. Με πολλά ερωτικά υπονοούμενα και πολύ σαρκασμό. Το χωρατό, η αφέλεια, η σοβαροφάνεια, οι γκάφες και οι παρεξηγήσεις μεταξύ των χαρακτήρων δίνουν το κωμικό αποτέλεσμα. Οι χαρακτήρες ανήκουν στη μεσαία τάξη. Ο επίδοξος εραστής και οι γυναίκες του, έχουν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους σε αυτήν την ηθογραφική φάρσα. Είναι ένα έργο γεμάτο ενέργεια και γρήγορη δράση.
Ο θίασος στο έργο είναι δωδεκαμελής… χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια να σκηνοθετείς τόσους ηθοποιούς? Υπάρχει κάτι που σας δυσκόλεψε?
Όταν οι ηθοποιοί είναι επαγγελματίες μετριάζεται η δυσκολία. Με βοηθό σκηνοθέτη τον Δημήτρη Τσάκωνα, πρωταγωνιστές τους: Μαίρη Βιδάλη, Μπάμπη Χατζηδάκη, Λυδία Αγγελοπούλου, Σταύρο Παρχαρίδη, Γιώργο Γιαννακόπουλο και συμπρωταγωνιστές τους: Κώστα Ζέκο , Γιώργο Καπετανάκο, Νίκο Παπαδάκη, Γιώργο Σατιλμή, Αιμιλία Σπαχάι, Δημήτρη Τσάκωνα, Έφη Χαντζούλη, δημιουργήσαμε μια ομάδα ατρόμητη στις δυσκολίες των καθημερινών προβών και μαζί ξεπεράσαμε ό,τι και αν προέκυπτε… Μια από τις δυσκολίες είναι το μέγεθος της σκηνής, για να χωρέσουν τόσα άτομα και να αναπνέουν οι σκηνές, χωρίς να «μπουκώνει» η mise en place (Μιζ΄αν πλας) στα μάτια των θεατών. Σε αυτό βοήθησε πάρα πολύ το λιτό και απέριττο σκηνικό της Ιωάννας Κατσιαβού, τα κοστούμια της Βάνιας Αλεξαντρόβνα και βεβαίως οι φωτισμοί του Γιώργου Δανεσή που δημιουργούν τις κατάλληλες ατμόσφαιρες. Έτσι το στοίχημα που βάλαμε να διασκεδάσουμε πρώτα εμείς και εν συνεχεία το κοινό, τελικά το πετύχαμε μια και φάνηκε στο χειροκρότημα των θεατών που γεμίζουν μέχρι σήμερα το θέατρό μας.
Πιστεύετε ότι μια καλή κωμωδία έλκει περισσότερο θεατρικό κοινό από έναν καλό μονόλογο;
Θέλω να πιστεύω πως έλκεται το κοινό, μέσα σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς που περνάμε, με αυτό το είδος θεάτρου, μια και οι κωμωδίες είναι μια ανάσα στην καθημερινότητα μας. Ναι πιστεύω πως το κοινό έχει ανάγκη να γελάσει, να χαρεί μέσα από μια σκωπτική κωμωδία και τα παθήματα των ηρώων που, «πάσχουν» μεν αλλά προκαλούν γέλιο δε, και δεν το αφήνει αδιάφορο, αλλά του περνά και κάποια μηνύματα.
Τώρα όσον αφορά τους μονόλογους, είναι μια πολύ επίπονη ερμηνευτική διαδικασία για τους ηθοποιούς και το κοινό τους προσεγγίζει, γιατί το οδηγεί μια εσωτερική ανάγκη να μπει στην ψυχολογία του κάθε ήρωα ή της ηρωΐδας που φέρνει επί σκηνής ένας μονόλογος .
Πώς κατά την γνώμη σας επιλέγουν οι θεατές τις παραστάσεις που θα παρακολουθήσουν.
Έχω την εντύπωση πως εξαρτάται από το κατά πόσον έχουν διαφημιστεί… και ποια ονόματα είναι στη μαρκίζα … ειδικά αν τα ονόματα τους είναι στην επικαιρότητα μέσα από σήριαλ που παίζονται την εκάστοτε σεζόν. Τώρα βέβαια υπάρχει και το «talk of the town» που είναι πολύ καλή διαφήμιση… δηλαδή το λεγόμενο «από στόμα σε στόμα». Οι καλές παραστάσεις πάντως, ανεξαρτήτως διαφήμισης, έχουν το λεγόμενο «ψαγμένο» κοινό, ένα κοινό που δεν επηρεάζεται από φανφάρες και «έξυπνες» διαφημίσεις.
Στις παραστάσεις σας επιλέγετε γνωστά ονόματα ηθοποιών ή δίνετε το βήμα και σε νεότερους ηθοποιούς και αν ναι με ποιο κριτήριο?
Μια παράσταση δεν μπορεί να απαρτίζεται μόνον από γνωστά ονόματα, ειδικά όταν η παράσταση έχει χρεία πολλών ατόμων.
Έχω συνεργαστεί και συνεργάζομαι με αναγνωρίσιμους ηθοποιούς (γνωστά ονόματα) αλλά και με νέους ηθοποιούς στο χώρο και βέβαια αυτοί οι νέοι, είναι που ανανεώνουν το υπάρχον υλικό.
Το κριτήριο πρωτίστως, είναι οι ερμηνευτικές τους δυνατότητες, αν ηλικιακά και εμφανισιακά ταιριάζουν στο ρόλο, το ήθος τους και η πειθαρχία τους στο είδος που ανεβάζουμε κάθε φορά.
Οι χορευτές και οι μουσικοί την πειθαρχία την γνωρίζουν από τα πρώτα τους βήματα… οι ηθοποιοί είναι λίγο απείθαρχοι… αυτό δεν βοηθά στο όραμα της ομάδας… το πιο δύσκολο είναι όταν μπαίνουν ερασιτέχνες που έχουν καβαλήσει το καλάμι και δεν σέβονται ούτε τους συναδέλφους τους, ούτε τον σκηνοθέτη.. αυτούς βέβαια τους «ξερνά το ίδιο το σανίδι» όπως έλεγαν οι παλιοί συνάδελφοι.
Ποιος ο ρόλος του θεατρικού παραγωγού στην επιλογή του καστ στις εκάστοτε παραστάσεις?
Ο παραγωγός κάποιες φορές, μιλάμε για τις μεγάλες σκηνές, έχει τους ηθοποιούς του και αναζητά έργο στα μέτρα τους. Τώρα στις υπόλοιπες σκηνές, ο παραγωγός έχει το έργο και κάποιους βασικούς που θεωρεί πως ταιριάζουν στους ρόλους, συζητά με τον σκηνοθέτη και συνδιαμορφώνουν το καστ. Στο δικό μας το έργο πχ. δημιουργήσαμε τον θίασο από κοινού με την Μαίρη Βιδάλη και επιτύχαμε ένα σπάνιο καστ και εν τέλει, ένα υπέροχο αποτέλεσμα για την παράσταση.
Τι σας ενθουσιάζει στο θέατρο και τι σας απογοητεύει?
Με ενθουσιάζει η εξερεύνηση κάθε έργου, αυτή η μαγεία της παράστασης που συνδιαλέγεται με το κοινό, η αλληλεπίδραση των νοημάτων και των μηνυμάτων που παράγονται από τα σπουδαία κείμενα των συγγραφέων. «Θέλω μαγεία, δεν θέλω ρεαλισμό» που λέει και η Μπλανς Ντι Μπουά στο Λεωφορείο ο Πόθος.
Με απογοητεύει που ο πολιτισμός έχει γίνει είδος πολυτελείας, που απαξιώνεται από την πολιτεία. Επίσης όταν μπλέκονται, εξ ανάγκης, στο θέατρο και δει, σε παραστάσεις που έχουν ένα ειδικό βάρος και βάθος, αναιδή άτομα, υπερφίαλα, αγνώμονα και ατάλαντα.. βέβαια δεν το βάζω κάτω, στο τέλος αυτά χάνουν από την χαρά του αποτελέσματος γιατί δεν μπορούν να την μοιραστούν με τους άλλους, αλλά και δεν καταφέρνουν να αποκομίσουν γνώσεις για να πάνε ένα βήμα παρά κάτω.. Το καλάμι τους εμποδίζει…
Θα θέλαμε την συμβουλή σας προς του ανερχόμενους νέους ηθοποιούς και σκηνοθέτες.
Να μην βιάζονται… και να μαθαίνουν. Το θέατρο θέλει πολλή εκπαίδευση, καθημερινή γνώση και άσκηση και κυρίως πειθαρχία.. Κάθε μέρα να παίρνουν εικόνες και συναισθήματα, από όσες προσλαμβάνουσες υπάρχουν γύρω τους, να παρατηρούν τα πάντα, να σέβονται τον εαυτόν τους και κυρίως τους συναδέλφους τους… ο χώρος είναι μικρός και ο δρόμος μεγάλος.…
«Να μάθεις και να μάθεις απ’ τους σπουδασμένους»
Τους αφιερώνω ένα απόσπασμα από το ποίημα «Ιθάκη» του Καβάφη:
Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι να ’ναι μακρύς ο δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
..Αλλά μη βιάζεις το ταξίδι διόλου.
Καλύτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει·
και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί,
πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο,
μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη.
Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξίδι.
Χωρίς αυτήν δεν θα ’βγαινες στον δρόμο.
Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια.
Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.
Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τί σημαίνουν
Του Δημήτρη Κοτσίφη, 8/3/2026
Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ
