Πέμπτη βράδυ και βρισκόμαστε στο Θέατρο Δρόμος στην Κυψέλη όπου παρακολουθήσαμε την παράσταση «Θάνατος a la Gourmet» του Μάνου Σφυράκη σε σκηνοθεσία Ορέστη Τρίκα. Μια παράσταση διαφορετική που έρχεται να μας προσκαλέσει σε ένα ιδιότυπο θεατρικό δείπνο, όπου το χιούμορ συναντά το σκοτάδι και η καθημερινότητα φλερτάρει επικίνδυνα με το αναπάντεχο. Με ευρηματική σκηνοθεσία, καυστικό λόγο και μια ατμόσφαιρα που ισορροπεί ανάμεσα στο γκροτέσκο και το τρυφερό, το έργο μετατρέπει τον θάνατο σε αφορμή για στοχασμό και – παραδόξως – για γέλιο. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, οι συντελεστές της παράστασης Νίνα Κεφαλογιάννη (Πέρσα), Ελευθερία Φιντίκη (Πέπη), Γιώργο Λάμπρη (Άγγελος) και τον Εφραίμ Φωτόπουλος (Παύλος) μάς ανοίγουν την «κουζίνα» της δημιουργίας τους και μιλούν για την έμπνευση, τις προκλήσεις και τα μηνύματα πίσω από αυτήν τη γευστικά ανατρεπτική θεατρική εμπειρία.
Όταν πρωτοδοκίμασες τον «Θάνατο αλά γκουρμέ», ποια γεύση σου άφησε ο ρόλος;
Πέπη : Λουκούμι τριαντάφυλλο με ζάχαρη άχνη που μένει στα χείλη και κολλάει στο στόμα. Και ένα καρυδάκι στη μέση για την γευστική εκτόξευση.
Πέρσα: Σίγουρα μια πικάντικη γεύση με γλυκιά επίγευση.
Παύλος: Μια γεύση γλυκόπικρη, σαν κάτι που σε κάνει να γελάς, και αμέσως μετά να καταλαβαίνεις γιατί γελάς.
Άγγελος: Ο ρόλος του Άγγελου μου αφήνει γεύση παγωμένου “μωσαϊκού” ή κρέας λαδορίγανη ελαφρώς καμένο στο τέλος! Γεύσεις δηλαδή νοσταλγίας από την παιδική μου ηλικία. Ο ήρωάς μου ακροβατεί μεταξύ παρελθόντος και παρόντος αλλά αντλεί δύναμη κυρίως από το πρώτο. Και στο τέλος, μια κάποια πικρία…
Ο χαρακτήρας που ενσαρκώνεις, από ποια σκοτεινή ή φωτεινή πλευρά σου γεννήθηκε;
Πέπη: Από αυτή που αντιμετωπίζει τα πάντα με θάρρος και ταυτόχρονα το διασκεδάζει. Την αυθόρμητη, που κάνει λάθη αλλά τουλάχιστον κάνει κάτι. Την δυναμική και δραστήρια που δεν σκέφτεται το όφελος αλλά το ζει ως εμπειρία. Μάλλον φωτεινή είναι..
Πέρσα: Οι ρίζες του ρόλου μου ξεκινούν από ένα φωτεινό σημείο, από το οποίο αντλεί υλικό η ψυχή της Πέρσας και στην πορεία δημιουργούνται διάφορες σκοτεινές και φωτεινές διακλαδώσεις που έχουν να κάνουν με ατελέσφορες επιθυμίες, θλίψη και σοκ.
Παύλος: Γεννήθηκε από την φωτεινή πλευρά μου, είναι η πλευρά που έχω ανάγκη εγώ αλλά και ο Παύλος που ενσαρκώνω.
Άγγελος: Ο Άγγελος ενσαρκώνει την ιδέα ότι υπάρχουν προσωπικές ή συλλογικές μάχες οι οποίες επιβάλλεται να δοθούν χωρίς εμφανή ιδία οφέλη. Αυτή η συνειδητοποίηση μου πήρε πολλά χρόνια και αρκετές απογοητεύσεις για να αποκρυσταλλωθεί μέσα μου. Ο θάνατος του Εγώ, συνήθως, αποδεικνύεται μια μακρά και σκοτεινή διαδρομή.
Πώς συνομιλεί το σώμα σου με τον λόγο πάνω στη σκηνή αυτής της παράστασης;
Πέπη: Το σώμα ακούει το λόγο, συνομιλεί με το συναίσθημα και αποφασίζει τι θα κάνει. Κάποιες φορές υπηρετεί το λόγο, κάποιες το συναίσθημα. Κάποιες δίνει τη δική του διάθεση και κάποιες συγχρονίζεται. Όλα αυτά είναι η Πέπη.
Πέρσα: Στην αρχή επικεντρώθηκα στο βλέμμα που δημιουργεί ο λόγος και ύστερα το σώμα ακολούθησε αυτό που ήδη υπάρχει. Αναφορικά με το σώμα, στη συγκεκριμένη δουλειά, θέλησα να κινείται με τρόπο που απλώνεται στη σκηνή.
Παύλος: Το σώμα λέει συχνά όσα ο λόγος δεν τολμά, και ο λόγος έρχεται να δικαιολογήσει το σώμα.
Άγγελος: Ο Άγγελος διατηρεί στο έργο ένα κεφαλαιώδες μυστικό αλλά ταυτόχρονα πρέπει να δώσει στο παρόν και μία πολύ ευθεία μάχη. Αυτός ο συνδυασμός απαιτεί άλλοτε το σώμα να είναι παρόν, επιθετικό, αγωνιστικό, καταγγελτικό. Και άλλοτε το σώμα παρεκκλίνει του λόγου: γίνεται νοσταλγικό, συναισθηματικό, υποτακτικό, συγκινησιακό και προστατευτικό όταν τίποτα στον λόγο του δεν υποδηλώνει αυτές τις ποιότητες.
Αν ο ρόλος σου ήταν μουσική, ποιο τραγούδι θα ήταν;
Πέπη: Ο Μπάμπης ο φλου!
Πέρσα: Θα ήταν ένα ρομαντικό κομμάτι πιάνο, μάλλον Chopin.
Παύλος: Αν ο ρόλος μου ήταν μουσική θα ήταν το The love me or die του CW Stonekin.
Άγγελος: Angels – Robbie Williams
Σε ποια σημεία του έργου το γέλιο γίνεται ψίθυρος και ο ψίθυρος κραυγή;
Πέπη: Στο τέλος! Σε μια ανθρώπινη ανάγκη όλων μας να χαϊδέψουμε, να φιλήσουμε ,να αγαπήσουμε την απώλεια μας για μια στερνή φορά.
Πέρσα: Είναι όμορφο όταν μέσα από τον κωμικό ρυθμό, προβάλλουν δραματικές στιγμές, γιατί αποκτούν άλλη διάσταση όταν δεν αποτελούν αυτοσκοπό.
Παύλος: Τη στιγμή που ο Παύλος καταλαβαίνει πως όλο αυτό το διάστημα κατηγορούσε χωρίς λόγο την Πέρσα. Έρχεται αντιμέτωπος με τον εαυτό του και τον εγωισμό του.
Άγγελος: Το γέλιο μετατρέπεται σε ψίθυρο στην ανάμνηση μιας αγάπης. Στην συνειδητοποίηση ότι άνθρωπός μας καταπίπτει ηθικά, ψυχολογικά, σωματικά. Και έπειτα έρχεται η κραυγή όταν πρέπει να τείνεις χείρα βοηθείας στον απελπισμένο. Να τον αφυπνίσεις. Και στην ανάγκη να συγκρουστείς με το κακό, αν εσύ αισθάνεσαι ισχυρός.
Πώς μεταμορφώνεται ο χρόνος επάνω στη σκηνή όταν μιλάμε για τον θάνατο με χιούμορ;
Πέπη: Εξαφανίζεται! Γίνεται καπνός!
Πέρσα: Το χιούμορ έχει την ιδιότητα να σπάει προκαταλήψεις και όρια, κυρίως μέσα μας και ύστερα κοινωνικά. Ο χρόνος είτε παγώνει σε μια στιγμή, είτε απλώνεται στο διηνεκές.
Παύλος: Ο χρόνος μικραίνει, είναι σαν να πυκνώνει και παύει να σε τρομάζει. Μοιάζει ότι ανά πάσα ώρα και στιγμή μπορεί να γίνει κάτι που δεν περιμένεις.
Άγγελος: Έχω την αίσθηση ότι το χιούμορ γενικά διαστέλλει τον χρόνο. Το ίδιο συμβαίνει και εδώ. Ο θάνατος παύει να είναι στιγμιαία συγκέντρωση πόνου, θλίψης, αναζήτησης, ξαφνικής απώλειας. Ο χρόνος στη σκηνή «απλώνει» για να συμπεριλάβει υπονοούμενα, διδακτικά μαθήματα, μετάνοιες. Ένας κωμικός θάνατος σου κλείνει το μάτι σαν να σου λέει: «μην βιάζεσαι, ευχαριστήσου το, δεν υπάρχει λήξη, δεν τελειώνει πραγματικά τίποτα»! Και αυτό στην υποκριτική είναι απελευθερωτικό.
Υπήρξε στιγμή στις πρόβες που ένιωσες πως ο ρόλος σε κοίταξε στα μάτια;
Πέπη: Αυτό το κοίταγμα δεν είναι πάντα στιγμιαίο. Έρχεται με πολύ κόπο και καμιά φορά το εκμαιεύουμε εμείς οι ηθοποιοί. Συνήθως έρχεται πάνω στη σκηνή ή λίγο πριν βγεις, στο καμαρίνι. Έρχεται όταν φοράς το ρούχο του ρόλου, όταν μεταμορφώνεσαι για να του μοιάσεις. Άλλα όταν εσύ δεις την ψυχή του, ναι, θα σε κοιτάξει με εμπιστοσύνη και χαμόγελο.
Πέρσα: Η πρώτη κίνηση έγινε όταν παρατήρησα πρώτη εγώ το βλέμμα του.
Παύλος: Ναι, υπήρχαν στιγμές στις σκηνές μου με την Νίνα που απλά άκουγα τι έλεγε ο Παύλος, και κάπου έβλεπα τον Εφραίμ να προβληματίζεται ή να γελάει.
Άγγελος: Πολλές. Και κοίταξα αλλού. Από φόβο μην ονειρευτώ το ανέλπιστο.
Τι θυσίασε η ηθοποιός για να γεννηθεί ο χαρακτήρας;
Πέπη: Ώρες να τον μελετήσει. Ώρες να τον αναδείξει. Ώρες να τον αγαπήσει.
Πέρσα: Έχοντας μια έμφυτη κλίση προς τους δραματικούς ρόλους, απάντησα στην πρόκληση να εξερευνήσω νέες πτυχές της υποκριτικής μου.
Παύλος: Κάποιες προσωπικές άμυνες, χρόνο ενέργεια.
Άγγελος: Όχι πολλά πράγματα, υπό την έννοια ότι τα περισσότερα υλικά υπήρχαν μέσα μου. Ίσως η σοβαρότερη ‘απώλεια’ να αποτελεί η πεποίθησή μου ότι τίποτα δεν διαρκεί για πάντα. Ο Άγγελος με έχει κάνει να αμφιβάλλω. Επίσης ο Άγγελος υποτάσσεται οικειοθελώς. Στη μοίρα, σε ανθρώπους, σε αξίες, σε άνωθεν εντολές. Είναι κάτι που πάει κόντρα σε προσωπικές μου αντιλήψεις.
Αν η παράσταση ήταν όνειρο, σε ποιο σημείο θα ξυπνούσες ιδρωμένη;
Πέπη: Α μπα δεν είναι εφιάλτης! Είναι όνειρο που ξυπνάς από το ξυπνητήρι και δεν το θυμάσαι αμέσως. Όμως χαμογελάς.
Πέρσα: Στο σημείο που συναντώ για πρώτη φορά τον Παύλο μετά από καιρό.
Παύλος: Αν η παράσταση ήταν όνειρο, θα ξυπνούσα την στιγμή που το όνειρο έχει μόλις τελειώσει και δεν ξέρεις αν ήταν αλήθεια ή το φαντάστηκες. Αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα που είσαι μουδιασμένος και δεν ξέρεις σε ποιον από τους δύο κόσμους είσαι.
Άγγελος: Στο πρώτο κιόλας λεπτό! Το έργο διερευνά από την πρώτη στιγμή ένα φαινομενικά αδιανόητο ενδεχόμενο. Ο θεατής σκέφτεται: όχι… αποκλείεται…
Στέκεσαι ανάμεσα σε ζωή και ρόλο. Ποιο από τα δύο πεινάει περισσότερο;
Πέπη: Ο ρόλος! Είναι πολύ λιχούδο! Εγώ δεν θέλω… με πιέζει ο ρόλος.
Πέρσα: Ο ένας θρέφει τον άλλο.
Παύλος: Νομίζω η ζωή, δεν χορταίνει ποτέ. Θέλει κ άλλο κ άλλο κ άλλο.
Άγγελος: Ξεκάθαρα η ζωή! Η ζωή έχει ανάγκες. Έχει διαρκή μάχη για συντήρηση, επιβίωση, ευχαρίστηση και αγάπη – έννοιες συνδεδεμένες με την τροφή. Ο ρόλος μου έχει βρει τις λύσεις του. Έχει πίστη στον συγγραφέα-δημιουργό-θεατή. Και αυτός δεν τον εγκαταλείπει ποτέ.
Της Έλενας Γαζγαλή, 24/2/2026
