Με αφετηρία τον κόσμο του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, η «Λίγεια» ζωντανεύει επί σκηνής ως μια σκοτεινή, σωματική εμπειρία για την απώλεια και την επιμονή στη ζωή. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Αφροδίτη Βραχοπούλου, η οποία πρωταγωνιστεί στην παράσταση μιλά στο All4fun για τη γυναικεία αντίσταση απέναντι στον θάνατο, τη σωματικότητα της παράστασης και τη δύναμη ενός έργου που επιμένει να μας θυμίζει πως η ζωή διεκδικείται.
Λίγεια και Εντγκαρ Αλαν Πόε. Πως θα συνόψιζες σε λίγες λέξεις το έργο και την παράσταση;
Στη Λίγεια για ακόμη μια φορά ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε εξυμνεί την Γυναίκα, εμπνευσμένος από τη σύζυγό του και το θάνατο της, πράγμα που τον συντρόφευε μέχρι και το τέλος της δικής του ζωής. Όμως σε αντίθεση με τα υπόλοιπα διηγήματα και ποιήματα που είχε αφιερώσει στην αγαπημένη του, στη Λίγεια το πάει στα άκρα. Εδώ η γυναίκα με την ισχυρή της θέληση για ζωή και με την αγάπη της για εκείνον, καταφέρνει και νικά το θάνατο, επιστρέφει στη ζωή, καταλαμβάνοντας το σώμα της δεύτερης συζύγου του ήρωα. Εκείνος, που δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει τη Λίγεια, γίνεται μάρτυρας του συμβάντος μη μπορώντας να καταλάβει αν είναι όντως πραγματικό ή αν το φαντάζεται, καθώς βρίσκεται υπό την επήρεια οπίου. Η παράσταση φωτίζει τη Λίγεια ως μια μορφή γυναικείας αντίστασης, όχι απέναντι στον άντρα, αλλά απέναντι στην ίδια την ιδέα του τέλους. Δεν ζητά σωτηρία, δεν εξιδανικεύεται ως μούσα. Είναι μια μορφή που δεν “φεύγει όμορφα”, δεν σιωπά, δεν γίνεται ανάμνηση. Επιμένει.
Ποιος είναι ο ρόλος σου; τι σε φόβισε , τι σε γοήτευσε σ’ αυτόν;
Ερμηνεύω τη Λίγεια και τη Ρουίνα, τη δεύτερη σύζυγο του ήρωα. Η Λίγεια στα δικά μου μάτια, δεν είναι μόνο ένα πλάσμα μυστηριακό, ένα φάντασμα, είναι μια δύναμη σχεδόν υπερβατική. Προσπάθησα να συνδεθώ με τη γυναικεία και ανθρώπινη φύση της, να μην προσπαθήσω να την εξηγήσω λογικά, αλλά να αφήσω τον ψυχισμό της να μου αποκαλυφθεί. Με γοήτευσε η ακραία της θέληση. Η Λίγεια είναι μια γυναίκα που γνωρίζει και αυτή η γνώση την καθιστά επικίνδυνη. Δεν συμφιλιώνεται με την απώλεια, δεν υποχωρεί στο αναπόφευκτο. Διεκδικεί τη συνέχειά της με όρους δικούς της. Η Ρουίνα είναι το σώμα που υποχωρεί. Είναι η μορφή που υπάρχει μέσα στη σκιά της Λίγειας, χωρίς να διαθέτει τη δική της θέληση. Δεν αντιστέκεται στον θάνατο, τον αποδέχεται. Εκφράζει τη φθορά, την αντικατάσταση, την εύθραυστη παρουσία που μπορεί εύκολα να σβηστεί. Για εμένα δεν είναι δύο αντίθετες μορφές, αλλά δύο διαφορετικές απαντήσεις στο ίδιο ερώτημα. Η συνύπαρξη των δυο αυτών γυναικών μετατρέπει τον θάνατο από τέλος, σε πεδίο επιλογής.
Τι αγγίζει τον σημερινό θεατή μέσα από τη Λίγεια;
Το έργο ξεγυμνώνει συναισθήματα και καταστάσεις πανανθρώπινες και πάντα επίκαιρες. Η Λίγεια συνομιλεί άμεσα με έναν σύγχρονο κόσμο που δυσκολεύεται να πενθήσει. Σήμερα δεν μας επιτρέπεται να σταθούμε στο κενό. Πρέπει να προχωρήσουμε, να αντικαταστήσουμε, να ξεπεράσουμε. Ο Πόε με τη μοναδική γραφή του, μας θυμίζει την απόλυτη αλήθεια, πως η ανθρώπινη ουσία παραμένει αναλλοίωτη. Η Λίγεια λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η επιμονή στη ζωή είναι πράξη δύναμης.
Υπάρχει μια φράση ή μια σκηνή που συνδέεσαι συναισθηματικά περισσότερο και ποια είναι αυτή;
“Μα δεν περιωρίσθην πλέον εις την σκέψιν του θανάτου. Η ψυχή μου ετονώθη. Ενέπνευσα τον ελεύθερον αέρα των ουρανών.” Είναι η αντίσταση στο αναπόφευκτο, η Λίγεια δεν εξιδανικεύει τον θάνατο, τον αμφισβητεί.
Ποια είναι η κύρια συμβουλή της σκηνοθέτιδάς σου;
Το έργο το επιλέξαμε μαζί με τη σκηνοθέτη μας, τη Δανάη Κατσαμένη και μας εμπιστεύτηκε απόλυτα σκηνικά. Η Δανάη με την ξεχωριστή και προοδευτική ματιά της, αναμετρήθηκε με το κείμενο του Πόε, δούλεψε την παράσταση με λιτότητα στα μέσα και με σαφή ρυθμό, αφήνοντας χώρο στο λόγο και στα σώματα να λειτουργήσουν. Παράλληλα η κινησιολογική προσέγγιση της Άννας Λιανοπούλου, της χορογράφου μας, υποστήριξε καθοριστικά τη σκηνοθετική γραμμή. Σαν συμβουλή της Δανάης κρατάω το “ορμήξτε” που μας λέει πριν από κάθε παράσταση.
Είναι σωματική η παράσταση;
Ναι είναι σωματική. Η κίνηση λειτουργεί ως δομικό στοιχείο της δραματουργίας. Το σώμα προηγείται πολλές φορές των λέξεων. Οι μεταβάσεις, οι εντάσεις και οι σχέσεις χτίζονται μέσα από την κίνηση. Αυτό κάνει τη Λίγεια μια παράσταση που δεν την παρακολουθείς μόνο με το μυαλό, αλλά με ολόκληρο το σώμα. Όχι ως αφήγηση αλλά ως εμπειρία.
Του Κυριάκου Κουρουτσαβούρη, 16/1/2026
Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ
