24.8 C
Athens
Τρίτη, 16 Απριλίου, 2024

«Romáland» των Ανέστη Αζά και Πρόδρομου Τσινικόρη, στη Στέγη

«Romáland» των Ανέστη Αζά και Πρόδρομου Τσινικόρη, στη Στέγη

Mια φορά κι έναν καιρό ήταν και δεν ήταν

2 – 26 Νοεμβρίου 2023 | Κεντρική Σκηνή | Τετάρτη – Κυριακή 20:30

Έναρξη προπώλησης: 12 Οκτωβρίου 2023 | 17:00

Οι σκηνοθέτες Ανέστης Αζάς και Πρόδρομος Τσινικόρης επιστρέφουν στη Στέγη, επτά χρόνια μετά την Καθαρή Πόλη, με μια νέα θεατρική παράσταση που ισορροπεί ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και τη μυθοπλασία. Θέμα της, η ζωή των Ελλήνων Ρομά.

«Γεννήθηκα από λάθος και ζω από περιέργεια να δω το τέλος της ζωής μου»

Ανέμελοι νομάδες; Μεγάλοι καλλιτέχνες; Θύματα κοινωνικών κατασκευών ή επικίνδυνοι και παραβατικοί; Τι τελικά είναι και τι δεν είναι οι Ρομά; Μετά από πολύμηνη έρευνα, από το Ζεφύρι και τον Ασπρόπυργο μέχρι τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα και τις Σέρρες, η παράσταση Romáland των Ανέστη Αζά και Πρόδρομου Τσινικόρη φιλοδοξεί να αφηγηθεί ένα ανεστραμμένο ταξίδι στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας μέσα από την οπτική γωνία των Ρομά, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 2 έως 26 Νοεμβρίου. Ακολουθώντας την παράδοση του είδους του θεάτρου-ντοκιμαντέρ, η παράσταση διαμορφώνεται με τη συμμετοχή Ρομά πρωταγωνιστών, που αφηγούνται ζωντανά τις πραγματικές τους ιστορίες, στοχεύοντας να αναδείξει τους πολλαπλούς κοινωνικούς αποκλεισμούς που αντιμετωπίζουν και τις καθημερινές προσπάθειές τους να τους ξεπεράσουν. Ρομά που έχουν ζήσει σε καταυλισμούς, που όταν μεγάλωσαν αποφάσισαν να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, που αγνοούσαν την καταγωγή τους για χρόνια, που άλλαξαν την πορεία που είχε προαφασίσει η κοινωνία για αυτούς ανεβαίνουν στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης για να μιλήσουν για όσα πρέπει επιτέλους να ακούσουμε. Γιατί όπως χαρακτηριστικά λέει ένας από τους ήρωες του έργου «Πώς καταλαβαίνεις πως κάποιος είναι Ρομά;»

Σύμφωνα με τους ιστορικούς, η κοινότητα των Ελλήνων Ρομά χρονολογείται από τον 15ο αιώνα. Είναι μία από τις παλαιότερες της Ευρώπης. Γλωσσολογικές μελέτες αποδεικνύουν, με βάση το πλήθος ελληνικών λέξεων στη Ρομανί γλώσσα, την ιστορική σχέση με το Βυζάντιο και τον ελλαδικό χώρο. Κι όμως, μέχρι την πτώση της δικτατορίας στη χώρα, οι Έλληνες Ρομά ζούσαν σε καθεστώς ανιθαγένειας. Παρά την πολιτογράφησή τους, το 1979, και τα βήματα που έχουν γίνει από τότε, πολλοί από αυτούς εξακολουθούν να ζουν εκτεθειμένοι σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και πολλαπλής ευαλωτότητας, σε γκετοποιημένες περιοχές ή καταυλισμούς, κουβαλώντας το στίγμα του επικίνδυνου «Άλλου / Ξένου», καταδικασμένοι διαχρονικά σε μια ενδιάμεση κατάσταση, σε ένα διαρκές «είναι και δεν είναι», όπως λέει και η φράση με την οποία είθισται να ξεκινούν τα τσιγγάνικα παραμύθια.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, την κοινή γνώμη και τα ΜΜΕ απασχόλησαν οι δολοφονίες δύο νεαρών Ρομά στο πλαίσιο καταδίωξής τους από την αστυνομία, του Νίκου Σαμπάνη στην Αθήνα και του Κώστα Φραγκούλη στη Θεσσαλονίκη. Οι δύο υποθέσεις πρόκειται σύντομα να εκδικαστούν από την ελληνική δικαιοσύνη και αποτελούν εμβληματικά γεγονότα με θύματα τσιγγάνους, που όμως δεν είναι τα μόνα. Από το εργατικό ατύχημα στη γέφυρα που κατέρρευσε στην Πάτρα μέχρι την οκτάχρονη Όλγα στο Κερατσίνι, που εγκλωβίστηκε από μια πόρτα εργοστασίου και πέθανε αβοήθητη, τερατώδη περιστατικά βίας και αδιαφορίας φανερώνουν ότι οι ζωές των Ρομά στην Ελλάδα αντιμετωπίζονται συχνά ως «ζωές ανάξιες να βιωθούν» (αυτή ήταν η φράση που χρησιμοποιούσε το ναζιστικό καθεστώς για να χαρακτηρίσει άτομα που θεωρούσε ότι δεν είχαν «δικαίωμα στη ζωή».)

Παράλληλα, όμως, και σε πλήρη αντίφαση με τα πραγματικά περιστατικά ρατσιστικής βίας, η λαϊκή φαντασία αρέσκεται να βλέπει τους τσιγγάνους ως ανέμελους διασκεδαστές, παιδιά της φύσης που ζουν έξω από νόρμες και κανόνες. Ωστόσο, υπάρχει τόσο χαώδης διαφορά ανάμεσα στους Ρομά και τους «μπαλαμούς»; Ειδικά αν κοιτάξουμε μερικές γενιές πίσω, θα βρούμε πολλούς και πολλές, γιαγιάδες και παππούδες μας, που δεν τελείωσαν καν το δημοτικό, που τους πάντρεψαν ενάντια στη θέλησή τους, που ακολούθησαν το επάγγελμα του πατέρα τους θυσιάζοντας τις δικές τους επιθυμίες, μέχρι και που έζησαν ως περιπλανώμενοι νομάδες στηρίζοντας την επιβίωσή τους στη διαρκή μετακίνηση. Γιατί λοιπόν η ζωή των Ρομά μάς φαίνεται τόσο μακρινή;

Επτά χρόνια μετά την Καθαρή Πόλη, την πιο πολυταξιδεμένη πανευρωπαϊκά θεατρική παραγωγή της Στέγης, με πρωταγωνίστριες μετανάστριες καθαρίστριες στην Ελλάδα, οι σκηνοθέτες και δραματουργοί Ανέστης Αζάς και Πρόδρομος Τσινικόρης επιστρέφουν, κι αυτή τη φορά προσπαθούν να προσεγγίσουν τη ζωή των Ελλήνων Ρομά, ανατρέχοντας σε γεγονότα, παίζοντας με τα στερεότυπα και αποφεύγοντας τη ρομαντικοποίηση. Όπως αναφέρουν οι δύο δημιουργοί: «Πάντα προσπαθούμε να υπηρετήσουμε ένα θέατρο που συνδιαλέγεται με το παρόν. Και στη συγκεκριμένη παράσταση ακολουθούμε το μοντέλο της Καθαρής Πόλης, με την έννοια ότι η θεατρική σκηνή, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα μέσο ψυχαγωγίας, αλλά και ως δημόσιο βήμα για να ακουστούν άνθρωποι που δεν εκπροσωπούνται σχεδόν καθόλου στη δημόσια σφαίρα ή δεν εμφανίζονται στην “πολλή πραγματικότητα”. Υπό αυτή την έννοια ερχόμαστε σε σύγκρουση με μια κατασκευασμένη πραγματικότητα και τη συμπληρώνουμε με άλλες αφηγήσεις, φιλοδοξώντας με τις παρεμβάσεις ενάντια στην αδικία και στους αποκλεισμούς να δημιουργήσουμε ένα νέο αφήγημα.»

Συντελεστές:

Έρευνα, Κείμενο & Σκηνοθεσία: Ανέστης Αζάς, Πρόδρομος Τσινικόρης
Σκηνικά & Κοστούμια: Διδώ Γκόγκου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Μουσική & Ηχητικός Σχεδιασμός: Παναγιώτης Μανουηλίδης
Βίντεο: Oliwia Twardowska
Επιστημονικός Σύμβουλος: Γιώργος Τσιτιρίδης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Αβραάμ Γκουτζελούδης
Συνεργάτης για τη Δραματουργία: Μιχάλης Πητίδης
Σύμβουλος Δραματουργίας: Camille Louis
Training ερμηνευτών: Λιάνα Ταουσιάνη
Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου : Μαργαρίτα Τζαννέτου
Εκτέλεση Παραγωγής: Ζωή Μουσχή – Ρένα Ανδρεαδάκη
Παίζουν: Γιώργος Βιλανάκης, Θεοδοσία Γεωργοπούλου, Αβραάμ Γκουτζελούδης, Αγγελική Ευαγγελοπούλου, Μέλπω Σαΐνη
Μουσικός επί σκηνής: Γιώργος Δούσος
Μετάφραση υπερτίτλων στα αγγλικά: Μέμη Κατσώνη
Ταυτόχρονος υπερτιτλισμός: Γιάννης Παπαδάκης
Παραγωγή: Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση

Η έρευνα για την παράσταση πραγματοποιήθηκε με την αρωγή και την υποστήριξη της ΜΚΟ «Κλίμακα» και της «Ελλάν Πασσέ».

Η παράσταση υποστηρίζεται από το πρόγραμμα «Εξωστρέφεια» της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Παραστάσεις με αγγλικούς υπέρτιτλους: Παρασκευή 3, Σάββατο 4, Κυριακή 5, Παρασκευή 10, Σάββατο 11, Κυριακή 12, Παρασκευή 17, Σάββατο 18, Κυριακή 19, Παρασκευή 24, Σάββατο 25 και Κυριακή 26 Νοεμβρίου 2023.

Καθολικά προσβάσιμες παραστάσεις
Οι παραστάσεις στις 22, 23 και 24 Νοεμβρίου θα παρουσιαστούν σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας, σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό liminal.
Θα συμπεριλαμβάνουν διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα και υπερτιτλισμό για κωφά και βαρήκοα άτομα, καθώς και ακουστική περιγραφή για άτομα με οπτική βλάβη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ανέστης Αζάς και ο Πρόδρομος Τσινικόρης επιστρέφουν στη Στέγη ως δημιουργικό δίδυμο, μετά την Καθαρή Πόλη του 2016. Η παράσταση εκείνη, έχοντας επί σκηνής πέντε μετανάστριες που εργάζονταν ως καθαρίστριες στην Ελλάδα, σηματοδότησε ένα αντιρατσιστικό σκηνικό ντοκουμέντο σε μια εποχή που ο ακροδεξιός λόγος διατυπωνόταν ανεξέλεγκτα. Η παράσταση εξελίχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς επιτυχίες και τις πλέον πολυταξιδεμένες παραγωγές του νεότερου ελληνικού θεάτρου, σταθμεύοντας σε 42 πόλεις και πάνω από 20 χώρες.

Αυτή ήταν η δεύτερη εμφάνιση των Αζά και Τσινικόρη στη Στέγη, καθώς το 2013 είχε προηγηθεί το έργο τους, Τηλέμαχος – Should I Stay or Should I Go?. Η μετανάστευση αποτελούσε κι εδώ τον θεματικό πυρήνα, ακολουθώντας όμως την αντίστροφη πορεία: το ελληνικό brain drain στα χρόνια της κρίσης.

Η ιδέα για την παράσταση Romáland γεννήθηκε από τα διαδοχικά περιστατικά ακραίας αστυνομικής βίας σε βάρος Ρομά. Στην πορεία, η έρευνα οδηγήθηκε και σε άλλες εκφάνσεις βίας κατά της συγκεκριμένης κοινότητας. Ο Ανέστης Αζάς και ο Πρόδρομος Τσινικόρης συνέταξαν ένα «Χρονολόγιο Βίας», το οποίο ξεκινάει από τη δεκαετία του 1990, διαπιστώνοντας πως, έκτοτε, σχεδόν κάθε χρόνο κάποιος/-α Ρομά πέφτει νεκρός/-ή, είτε στη διάρκεια αστυνομικής καταδίωξης είτε ως θύμα αυτόκλητων λευκών τιμωρών που ανοίγουν αδιακρίτως πυρ μέσα σε καταυλισμούς.

Τον Δεκέμβριο του 2022, ο 16χρονος Κώστας Φραγκούλης πέφτει σε κώμα και τελικά πεθαίνει, όταν αστυνομικός τον πυροβολεί στο κεφάλι κατά τη διάρκεια καταδίωξής του στη Θεσσαλονίκη. Έναν χρόνο νωρίτερα, στο Πέραμα, ένας ακόμα νεαρός Ρομά, ο 18χρονος Νίκος Σαμπάνης, δολοφονείται μετά από καταδίωξή του από επταμελή ομάδα ΔΙΑΣ, με έναν καταιγισμό 36 πυροβολισμών.

Η Human Rights Watch καταγράφει 716 περιστατικά αστυνομικής, κρατικής βίας και ρατσισμού κατά των Ρομά στην Ελλάδα, σε διάστημα 18 μηνών. Καθόλου τυχαίο δεν είναι το γεγονός πως στις ελληνικές φυλακές το 20% των κρατουμένων υπολογίζεται πως είναι Ρομά, δυσανάλογα υψηλό ποσοστό σε σύγκριση με έναν πληθυσμό κάποιων χιλιάδων ανθρώπων σε μια χώρα 10 εκατομμυρίων.

Η έρευνα για την παράσταση ξεκίνησε τον περασμένο Ιανουάριο, με μια επίσκεψη στη δομή του «Φάρου του Κόσμου» στον Δενδροπόταμο Θεσσαλονίκης, η οποία εργάζεται για την κοινωνική ένταξη παιδιών Ρομά. Ακολούθησαν επισκέψεις της ομάδας σε καταυλισμούς στον Ασπρόπυργο και σε κοινότητες της βορειοδυτικής Αττικής, καθώς και μια πιο στενή συνεργασία με την ΜΚΟ Κλίμακα στο Ζεφύρι. Οι δύο δημιουργοί σχολιάζουν πως αυτό που μοιράζονταν κυρίως οι Ρομά μαζί τους «ήταν η αδιαφορία που ένιωθαν από πλευράς κράτους και κοινωνίας για τον αποκλεισμό τον οποίο βιώνουν».

Συνεπείς εκπρόσωποι του θεάτρου ντοκιμαντέρ, οι Αζάς και Τσινικόρης επιδιώκουν να υπηρετούν μια τέχνη που συνδιαλέγεται με τα επείγοντα ζητήματα του παρόντος – μολονότι οι ανεξάντλητοι τρόποι ενημέρωσης των καιρών μας επιτίθενται στην κοινωνία με «πολλή πραγματικότητα». Στη σκέψη τους, ωστόσο, η θεατρική σκηνή εκλαμβάνεται και ως βήμα για να ακουστούν άνθρωποι που δεν εκπροσωπούνται στη δημόσια σφαίρα. «Ερχόμαστε σε σύγκρουση με μια κατασκευασμένη πραγματικότητα και την συμπληρώνουμε με άλλες αφηγήσεις. Εξάλλου, η ίδια η πρόβα αποτελεί και μια θεραπευτική διαδικασία, ενώ η ομάδα που δημιουργείται είναι μια μικρή “ουτοπική” κοινότητα. Η ισότιμη δουλειά προς έναν κοινό στόχο αποτελεί μια “υπέρβαση” της πραγματικότητας και των αποκλεισμών που την ορίζουν».

Το Romáland έρχεται ως συνέχεια διαφόρων πρωτοβουλιών της Στέγης να επανατοποθετήσει στον δημόσιο διάλογο την ανάγκη συμπερίληψης της κοινότητας των Ρομά. Τον Φεβρουάριο του 2023, στο πλαίσιο της σειράς διαλόγων “Society Uncensored”, οργανώθηκε στη Μικρή Σκηνή συζήτηση με τίτλο «Ρομά χωρίς διαμεσολάβηση», όπου δραστήρια μέλη της τσιγγάνικης κοινότητας εξέθεσαν τη διαχρονική απαξίωση της ζωής τους. Η συζήτηση μαγνητοσκοπήθηκε, εμπλουτίστηκε με συνεντεύξεις και προβάλλεται από το Onassis Channel στο You Tube. Παράλληλα, έως τις 30 Νοεμβρίου στο -1 της Στέγης προβάλλεται η VR ταινία της Λουκίας Αλαβάνου, Στον δρόμο για τον Κολωνό, που εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 59η Μπιενάλε της Βενετίας: ένα 20λεπτο VR360 που καταβυθίζεται στην παραγκούπολη της Νέας Ζωής Ασπροπύργου, με κατοίκους του συνοικισμού σε ρόλους ερασιτεχνών ηθοποιών.

Την ίδια πρακτική, της συμμετοχής ειδικών (δηλαδή μη επαγγελματιών ηθοποιών που αφηγούνται ένα βίωμα), θα εφαρμόσουν και σε αυτή την παράστασή τους οι Αζάς και Τσινικόρης. Εδώ, η προσπάθειά τους ενέχει μεγαλύτερες δυσκολίες, αφού στο επίκεντρο βρίσκεται μια περιθωριοποιημένη και, συνεπώς, επιφυλακτική κοινωνική ομάδα. «Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των ανθρώπων και να θεμελιώσεις μια ισότιμη σχέση συνεργασίας».

Υπάρχουν τεκμήρια που πιστοποιούν την παρουσία Ρομά στον ελλαδικό χώρο εδώ και αιώνες, γεγονός που καθιστά τον ελληνικό πληθυσμό τους έναν από τους παλαιότερους της Ευρώπης. Γλωσσολογικές μελέτες επισημαίνουν τα παραδείγματα ελληνικών λέξεων που έχουν αφομοιωθεί στην παγκοσμίως ομιλούμενη γλώσσα των Ρομά, καταδεικνύοντας την ιστορική σύνδεσή τους με την Ελλάδα από τη βυζαντινή περίοδο. Ωστόσο, μέχρι και την πτώση της Δικτατορίας, οι περισσότεροι Έλληνες Ρομά δεν πολιτογραφούνταν και ζούσαν σε καθεστώς ανιθαγένειας, αποκλεισμένοι από την εκπαίδευση και τα εργασιακά δικαιώματα.

Πληροφορίες παράστασης

Στέγη Ιδρύματος Ωνάση (Κεντρική Σκηνή)
Συγγρού 107

2 – 26 Νοεμβρίου 2023

Τετάρτη – Κυριακή 20:30

Διάρκεια: 90’

Κατάλληλο για 14+

Εισιτήρια
Κανονικό 7, 15, 20, 25 €
Μειωμένο, Φίλος, Παρέα 5-9 άτομα 12, 16, 20 €
Παρέα 10+ άτομα 11, 14, 18 €
Κάτοικος Γειτονιάς 7 €
Ανεργίας, ΑμεΑ 5 €
Συνοδός ΑμεΑ 10 €
Έναρξη προπώλησης Γενικού Κοινού: 12/10/2023 17:00

Παραστάσεις με αγγλικούς υπέρτιτλους:
Παρασκευή 3, Σάββατο 4, Κυριακή 5, Παρασκευή 10, Σάββατο 11, Κυριακή 12, Παρασκευή 17, Σάββατο 18, Κυριακή 19, Παρασκευή 24, Σάββατο 25 και Κυριακή 26 Νοεμβρίου 2023

Kαθολικά προσβάσιμες παραστάσεις
Οι παραστάσεις στις 22, 23 και 24 Νοεμβρίου θα παρουσιαστούν σε συνθήκες καθολικής προσβασιμότητας, σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό liminal.
Θα συμπεριλαμβάνουν διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα και υπερτιτλισμό για κωφά και βαρήκοα άτομα, καθώς και ακουστική περιγραφή για άτομα με οπτική βλάβη.
Κρατήσεις θέσεων ΑμεΑ: 2130178036 & infotickets@onassis.org

Με την υποστήριξη της Ticketmaster

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
Η υπηρεσία digital ticket / print@home είναι διαθέσιμη για τις online αγορές εισιτηρίων. Ανοίξτε το pdf στη smart συσκευή σας, εναλλακτικά αποθηκεύστε το εισιτήριό σας στο android ή IOS wallet σας ή τυπώστε το και μπείτε απευθείας στην αίθουσα.
ΓΡΑΜΜΗ ΑΓΟΡΑΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
2111981784

ΓΡΑΜΜΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΓΗΣ
2130178200

ΓΡΑΜΜΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ ΑμεΑ
2130178036 και infotickets@onassis.org

ΕΚΔΟΤΗΡΙΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗ ΣΤΕΓΗ (Συγγρού 107)
Τα ταμεία της Στέγης λειτουργούν μόνο τις ημέρες των παραστάσεων

Διαβάστε περισσότερα
https://www.onassis.org/el/whats-on/romaland-anestis-azas-prodromos-tsinikoris

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Σχετικά Άρθρα

Τελευταία Άρθρα