Είναι σπάνιο στις μέρες μας να παρακολουθείς παραστάσεις που αναμοχλεύουν και βγάζουν στην επιφάνεια πρωτόγονα συναισθήματα χωρίς πολλές πολλές φιοριτούρες και τεχνάσματα στη σκηνοθεσία. Με απλά “χωμάτινα” υλικά φτιάχνεται το θέατρο που αγγίζει την ψυχή του θεατή και τον μεταλλάσσει. Κι αυτό νομίζω πως πετυχαίνει ο Γιώργος Νανούρης με τη σκηνοθεσία του στην Κατερίνα του Αύγουστου Κορτώ στο θέατρο Θησείον. Μια κιθάρα, ένας φακός και το λουλουδάτο φόρεμα της Κατερίνας… που μόνο λουλούδια δε φυτρώνουν στην ψυχή της μέσα…
“Έτσι αρχίζει η ιστορία μου. Με λένε Κατερίνα, και πέθανα ακολουθώντας ένα δρόμο σκοτεινό, μοναχικό κάτω απ’το είδωλο της νύχτας, γιατί είχα μέσα μου πολλά που δεν αντέχονταν. Πέθανα τρομοκρατημένη κι έρημη, πνιγμένη απ’το φαρμάκι μου. Μα δεν αξίζω τον οίκτο σας, όχι. Πέθανα απ’το δικό μου χέρι. Όπως πρέπει να πεθαίνουν οι φονιάδες.”
Η αφήγηση της ηρωίδας ξεκινάει με αμεσότητα αφοπλιστική κι εμάς τους θεατές να συνειδητοποιούμε ότι μας απευθύνεται η νεκρή Κατερίνα, η διπολική μητέρα του συγγραφέα. Πόσο εξιλεωτικό θα ήταν για όλους τους νεκρούς να τους δινόταν λίγος χρόνος να αποτιμήσουν το φευγιό τους. Να μιλήσουν για το πώς, το γιατί, το πριν και το μετά…..
Η αληθινή οικογενειακή ιστορία του Αύγουστου Κορτώ για την διπολική μητέρα του ξετυλίγεται σαν κουβάρι τυλιγμένο με αγάπη και πόνο, σαν τον πόνο της γέννας που φέρνει στο φως το πιο απόλυτα δικό σου κομμάτι, αγαπημένο και τρομακτικό μαζί. Το κείμενο αποτελεί μια εξομολόγηση προς το κοινό για την αγάπη που του πρόσφερε παθολογικά η μητέρα του φορτώνοντάς τον με το βάρος της δικής της μαύρης ύπαρξης.
Φαντάζει παράξενο πως καταφέρνει ένα πλάσμα τόσο λεπτοκαμωμένο, ένα αερικό σαν τη Λένα Παπαληγούρα να καταδυθεί στο σκοτάδι και το φως της πολύπλοκης ψυχοσύνθεσης της Κατερίνας που ακούγεται χυμώδης, πληθωρική, νευρική, με απότομα ξεσπάσματα και άναρθρες κραυγές….. Πώς χώρεσε όλη αυτή η ψυχολογική παλέτα μέσα στα εκφραστικά μέσα της εύθραυστης Λένας…; Κι αυτή είναι η πραγματική μεταμόρφωση και η τόλμη που επέδειξε η ηθοποιός. Η παλικαρίσια αναμέτρησή της με έναν ακόμη δύσκολο ρόλο με συνεχείς ψυχολογικές διακυμάνσεις. Δοκίμασε να βουτήξει σε έναν εντελώς άγνωστό της κόσμο με τριπλή υπόσταση: της μάνας, της διπολικής και της αυτοκτονικής και κατάφερε να δώσει μια ανεπανάληπτη κι αξέχαστη ερμηνεία.
Το ανέβασμα σαφώς ακουμπά το μεγαλύτερο βάρος του στις αξιέπαινες πλάτες της Παπαληγούρα αλλά είναι το ισορροπημένο σύνολο-τρίπτυχο των προσώπων επί σκηνής που απογειώνει το αποτέλεσμα: Οι συναισθηματικές μεταπτώσεις εντείνονται με τις ψυχεδελικές εναλλαγές του φωτός-φακού στα χέρια του παρόντος επί σκηνής σκηνοθέτη που μερικές στιγμές μας αφήνει να αναμετρηθούμε μες στο σκοτάδι με το σκοτάδι της δικής μας ψυχής.
Το αγριεμένο, γουρλωμένο βλέμμα της Λένας Παπαληγούρα μας κοιτάζει σαν να βακχεύει τις ώρες της τρέλας της ενώ άλλες μας βομβαρδίζει απολογητικά σχεδόν με την κατάρα που στοιχειώνει την οικογένειά της. Το σκληρό γρατζούνισμα της κιθάρας του Λόλεκ θεριεύει στ’αυτιά μας το ακατανόητο σύμπαν της διπολικής διαταραχής της ηρωίδας.
Μια παράσταση με ένα αρμονικά δεμένο τρίο, μια λιτά εκτελεσμένη και ώριμη σκηνοθεσία, την καίρια μελωδική μουσική και φωνή του Λόλεκ και μια καθηλωτική ερμηνεία με την Λένα Παπαληγούρα στον πιο δυνατό ρόλο της τα τελευταία χρόνια. Δείτε την – αν δεν το κάνατε ακόμη – για να αναμετρηθείτε κι εσείς με τους δικούς σας δαίμονες…
& Αναλυτικές πληροφορίες για τους συντελεστές και τις ημέρες των παραστάσεων ακολουθούν στον σχετικό σύνδεσμο: http://all4fun.gr/fun/theater/10471-q–q——.html
Tης Δώρας Μπαρουτάκη, 29/12/2014
