Κείμενο και σκηνοθεσία του Σταμάτη Πακάκη, στο “FAUST Bar – Theatre – Arts”.
Έχετε πάρει ποτέ το “550”; Ναι, το γνωστό λεωφορείο που έκανε και συνεχίζει να κάνει τη γνωστή υπερ-διαδρομή “Κηφισιά – Παλαιό Φάληρο” και τούμπαλιν; Με τις 56 (!!!) στάσεις; Αν όχι, σας το συνιστώ! Είναι εμπειρία! Κάθε Τετάρτη στο “FAUST Bar – Theatre – Arts”.
Μέσα σε 90 λεπτά, ο Σταμάτης Πακάκης, εμπνευστής της θεατρικής διαδρομής του “550”, χωρά όλη την τραγελαφική καθημερινότητα εκατοντάδων αστών, που στοιβάζονται σε συγκεκριμένες λεωφοριακές γραμμές, αποφεύγοντας – για τους δικούς τους σοβαρούς λόγους – άλλα μέσα μεταφοράς.
Στο ταξίδι αυτό βρίσκεις διάφορες φιγούρες – καρικατούρες επιβατών, καθημερινών ανθρώπων ….. Η επιτυχία του Πακάκη είναι ότι κατάφερε σε τόσο περιορισμένο χρόνο και χώρο (μη ξεχάμε ότι το 550 είναι και διπλό), να σκιαγραφήσει και ν΄ αναδείξει χαρακτηριστικές προσωπικότητες (που ζουν κι εκφράζονται ανάμεσά μας), αλλά πολύ περισσότερο κοινωνικά ζητήματα πίσω από αυτές. Η παρατηρητικότητά του τον βοήθησε να συλλάβει μύχιες σκέψεις, να “διαβάσει” ανέκφραστα ή περισσότερο εκφραστικά πρόσωπα, βλέμματα, κινήσεις, στάσεις σώματος και πάντα με γνώμονα το απλό καθημερινό χιούμορ, να τα μεταφέρει στο στατικό θεατρικό “σασί”, χωρίς σχόλια και χυδαίους υπαινιγμούς, παρά μόνο με συναίσθημα και πολύ χιούμορ.
Οκτώ άτομα – φυσικές παρουσίες μπαίνουν στο δικό μας “550”. Και μαζί με όλους τους άλλους υπεράριθμους αόρατους επιβάτες στριμώχνονται για τον προορισμό τους.
Μεταξύ αυτών, ο Αντώνης, ο παρενδυτικός (ωραία καινούργια λέξη). Ο Αλέξανδρος Ζουριδάκης, ένας ηθοποιός απολαυστικός, απέδωσε αξιέπαινα τη φιγούρα του ομοφυλόφιλου, με μία όμως κάπως πιο διασκεδαστική νότα, αποφεύγοντας οποιαδήποτε παρεξήγηση ή γελοιοποίηση του χαρακτήρα. Ενός ακαθόριστου φύλου για τον ίδιο στην αρχή, αλλά απόλυτα συνειδητοποιημένου στη συνέχεια. Το αρχικά αμήχανο κι αδέξιο βλέμμα του έδωσε τη θέση του στο άκρως αποφασισμένο για κοινωνική αποδοχή. Με σεβασμό, ευγένεια κι απόλυτη ειλικρίνεια, ως προς τα κοινωνικά χαρακτηριστικά του ρόλου.
Η πληθωρική Φανή Παλιούρα, στο ρόλο της Ντέμπορα της ηθοποιού, γεμίζει με φρεσκάδα, τσαχπινιά κι αστείρευτο χιούμορ τη σκηνή του Faust. Από τη ναζιάρα και σκερτσόζα γυναίκα με το αβυσσαλέο décolleté – χάρμα οφθαλμών, ως την εξαρτημένη – από τη μανούλα – κόρη, έδωσε το στίγμα της μάλλον αξεπέραστης μικροαστής, παρεπόμενο της δεκαετίας του ΄80. Σαγηνευτική κι αστεία παράλληλα, έλαμψε με το φωτεινό της χαμόγελο και το αφειδές γέλιο της στη σκηνή. Ήταν φανταστική!
Ο Μάκης, ο ψυκτικός (δια χειρός Βλάση Πασιούδη), που στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης εξέφραζε τα απόλυτα εθνικιστικά του φρονήματα. Σατυρίζοντας σύγχρονες κοινωνικο-πολιτικές καταστάσεις, πετά συχνά-πυκνά όλο και κάποιο πολιτικό ή αντιπολιτικό σχόλιο, ίσα ίσα για να φέρει τη γκρίνια και να δημιουργήσει ένταση μέσα στο λεωφορείο. Ωραίος ο Πασιούδης στο ρόλο του. Καθόλου προκλητικός. Αντιθέτως, έδωσε το στίγμα του μέσα από μία πιο πολιτισμένη προσέγγιση.
Η Ελένη, η σκιτσογράφος, πήρε πνοή από τη λεπτεπίλεπτη Φαίη Βέβη. Η ντελικάτη ηθοποιός απέδωσε έναν εξαιρετικά δύσκολο ρόλο, μιας και κλήθηκε να υποδυθεί ένα πρόσωπο με τεράστιο – δυστυχώς – κοινωνικό στίγμα, που ωστόσο έχει ακόμη ανθρώπινα δικαιώματα και ατομικές ελευθερίες. Και στο τέλος, η Βέβη, η ανάερη αυτή ύπαρξη με το εξίσου ανάλαφρο βάδισμα και την αισιόδοξη στάση, μας έπεισε ότι άνθρωποι με παρόμοια “βαρίδια” δεν πρέπει να ζουν κρυμμένοι κι απομονωμένοι, υπό το φόβο της αδικαιολόγητης περιθωριοποίησης.
Η Κωνσταντίνα Αλεξανδράτου ανέλαβε το ρόλο της Κατερίνας, της “αναρχικής” φοιτήτριας. Της νεαρής γυναίκας, που στα μάτια πολλών φαντάζει απροσάρμοστη, ανάγωγη, ανυπάκουη, σχεδόν στα όρια της παραβατικότητας. Στην πραγματικότητα είναι άλλο ένα παρεξηγημένο πλάσμα, που παλεύει να κρύψει τις αδυναμίες του, όπως άλλωστε εκατοντάδες παιδιά στην κοινωνία, μέσα από μια αντικομφορμιστική και λίγο αυθάδη συμπεριφορά. Η Αλεξανδράτου κατάφερε δυναμικά, αλλά χωρίς άκομψες κι ακαλαίσθητες κινήσεις και λοιπές υπερβολές, να παρουσιάσει αναντίλεκτα ένα κομμάτι του μικρόκοσμού μας, που κινείται ανάμεσά μας, ελαφρώς αποστασιοποιημένο.
Η Ειρήνη Μελά ενσάρκωσε τη Θεώνη, τη θεούσα. Η Θεώνη εκπροσώπησε μόνη της μία ολόκληρη ομάδα ανθρώπων. Αυτή των πιο προχωρημένων ηλικιακά, που είναι ίσως η πιο ενεργή κι ανεξάντλητη ομάδα επιβατών. Η Θεώνη, με το αδιάκριτο βλέμμα της, έχει πάντα κάτι αρνητικό να πει και να σχολιάσει, καλύπτοντας έτσι και την αναγνωρίσιμη στα μέσα μεταφοράς κατηγορία κάποιων μεμψίμοιρων συνταξιούχων. Η γλυκιά και χαμογελαστή Ειρήνη Μελά ήταν απίθανη σ΄ένα πολύ κόντρα ρόλο, που μας έκανε να γελάσουμε με την καρδιά μας, αλλά και να προβληματιστούμε με το λίγο μελαγχολικό κομμάτι του ρόλου της.
Τελευταίον άφησα τον Βασίλη Φακανά, στο ρόλο του Γιώργου. Τον κράτησα για το τέλος, διότι για μένα ο συγκεκριμένος ρόλος ήταν μία από τις πιο ενδιαφέρουσες αναφορές της παράστασης. Πέραν όλων των γνωστών χαρακτήρων, ο Γιώργος είναι μια φιγούρα με επαναλαμβανόμενη παρουσία τα τελευταία χρόνια, που όμως αγνούμε σχεδόν εμμονικά. Ο Γιώργος είναι ο αδιάφορος νεαρός, που δυστυχώς δε θα μαγνήτιζε το ενδιαφέρον μας, αφού εκπροσωπεί μια ολόκληρη γενιά, αυτή τη γενιά που βάλθηκε από παντού στα χρόνια της κρίσης. Που απαξιώθηκε κοινωνικά κι εργασιακά, και κατ΄επέκταση στην προσωπική της ζωή. Όμως ο ικανότατος Βασίλης Φακανάς απέδειξε με την ερμηνεία του ότι αυτή η γενιά έχει στρατιές ταλαντούχων ανθρώπων, που αναζητούν και βρίσκουν τις ισορροπίες τους, προσαρμόζονται στα καινούρια κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικά δεδομένα, χωρίς να απεμπολούν αρχές, ηθικές αξίες και φιλοδοξίες. Και στο τέλος ανακαλύπτουν και την ευτυχία…
Αδιάλειπτη, ακατάπαυστη κίνηση, σε μία από τις πιο γρήγορα εξελισσόμενες παραστάσεις που έχω ποτέ δει. Είναι προφανές ότι έχουν καταναλωθεί πολλές εργατοώρες κι από την πλευρά του Πακάκη, αλλά κι από την πλευρά των υπολοίπων συντελεστών. Ωραία ομαδική εργασία, από μια παρέα νέων ανθρώπων, που ευέλικτα και ευπροσάρμοστα έδιναν χώρο ο ένας στον άλλον. Κι ο ίδιος ο Σταμάτης Πακάκης, πάντοτε στο τιμόνι της σκηνοθεσίας κι ενίοτε στο ρόλο του Σταμάτη του αφηγητή κι οδηγού του λεωφορείου. Έμπειρος, σταθερός, συνεπής, ήλεγχε – σχεδόν καθ΄όλη τη διάρκεια της παράστασης – τους ηθοποιούς του. Άλλοτε ευειδής, αφ΄υψηλού, στην κορυφή της σκάλας (σκηνοθετικό εύρημα απόλυτου ελέγχου) κι άλλοτε συμμετέχοντας υποκριτικά στην ομάδα, έδινε τον παλμό και το απαραίτητο νεύρο. Απαιτητική σκηνοθεσία κι επίσης απαιτητική η ακολούθηση των σκηνοθετικών οδηγιών. Γρήγορη πλοκή, γρήγορη εναλλαγή σκηνών, γρήγοροι διάλογοι-στιχομυθίες…
Ωραιότατη η πρωτότυπη μουσική του Γιώργου Καλογερόπουλου, αλλά και ο προσεγμένος ήχος από τον Αλέξανδρο Δημητρόπουλο. Κατάλληλος ο φωτισμός της Αναστασίας Λουκρέζη. Η κίνηση και οι χορογραφίες της Εύης Τσακλάνου απολύτως εντεταγμένες στο πλαίσιο του έργου, όπως και τα κοστούμια (και τα ελάχιστα σκηνικά) του Νίκου Παπάζογλου. Και παραδίπλα, ο παραμυθένιος μονόκερος (της Δανάης Σταματίου), σύμβολο… Α, όχι! Αυτό θα το μάθετε από κοντά!
Δεν είναι το σπρώξιμο ή οι χαρακτήρες ή οι επαναλαμβανόμενες ατάκες. Δεν είναι μόνο το 550. Θα μπορούσε να είναι κάλλιστα η διαδρομή του “ηλεκτρικού” ή ακόμη και η Γραμμή 2 του μετρό. Είναι η μικρογραφία της κοινωνίας μας. Είναι το καθημερινό μας μικροπεριβάλλον. Και οι ακόρεστες ευκαιρίες για σχολιασμό που μας προσφέρουν. Κανένας δε βγαίνει ψυχικά αλώβητος.
Ωραία παράσταση! Ηθογραφική παράσταση! Εξαιρετικά αφιερωμένη σε όλους εμάς, που είχαμε τη χαρά και την τύχη να έχουμε μπει σε λεωφορείο (σας διαβεβαιώ ότι υπάρχουν κάποιοι που δεν έχουν μπει ούτε μία φορά) και μπορούμε να εκτιμήσουμε πόσο πολύ χρήσιμες είναι όλες αυτές οι πληροφορίες… Και την επόμενη φορά που θα στοιβαχτούμε σε κάποιο μέσο συγκοινωνίας, ας θυμηθούμε· όλοι, ένα μικροθεματάκι τό΄χουμε. Δε χρειάζεται όμως να το διογκώνουμε… Ο διπλανός μας μπορεί να έχει πολύ σοβαρότερο… Και μάλιστα, δράμα…
Της Βικτωρίας Πέππα, 13/1/2020
Πληροφορίες για την παράσταση εδώ
